Араадьыйа эрэ аралдьытардаах ол ааспыт кэмҥэ

5 октября, 2014 в 0:02
Араадьыйа эрэ аралдьытардаах ол ааспыт кэмнэ

Оҕо саас ыыппат. Ыҥырар ыллыктара түүнүн түүл устун кэм быыһын курдараллар. Туохха да тэҥнэммэт дьолу өссө төгүл бэрсэллэр.

Оннук түүллэргэ буолар быһыы-майгы үксүгэр өрүс үрдүнээҕи эргэ кулууп тула сайдар. Биһиги оҕо эрдэхпитинэ оскуола уонна кулууп ыккардыгар күммүтүн барыыр этибит буоллаҕа. Билигин да тыа сиригэр олох киинэ – кулууп, оҕо аймахха – оскуола.

Эргэ кулууп мээнэҕэ түүлгэ киирэн сүрэҕи нүөлүппэтэ ини. Элбэхтэ тиэстибит, аанын аспыт-саппыт сирбит – ол кулууп.

Кырабар олорбут дьиэм кулууп аттыгар да буолан, ити хара лүҥкүрбүт эрээри кимнээҕэр сырдыгы сахпыт, эрэли ииппит, дьолго туһаайыылаабыт дьиэ туспа суолталаах быһыылаах. Оскуолаҕа киириэм иннинэ дьонум киэһэ ахсын кулуупка киинэ көрө тахсаллара. Тоҕо эрэ миигин уонна Сентекяевтар кыргыттарын улахан дьон киинэтигэр сылдьарбытын көҥүллүүллэрэ. Билиҥҥэ диэри ону суохтуубун – киинэ биллэриитэ тахсарын кэтэһэрбин.
Оҕолорго субуоталаах өрөбүлгэ уонна сэрэдэҕэ буолара. Кулуупка толору симиллэн, миэстэ суох буоллаҕына, кытыытынан туран да эрэ, биитэр экран иннинэн сиргэ олорон киинэ көрөрбүт. Индийскэй киинэ – улахан событие. Ох курдук оҥостон, миэстэҕэ тиксээри эрдэттэн кэлэрбит. Инники олоро сатыырбыт. Билигин, арай, кэнники олбохтору вип-миэстэ диэн куорат кинотеатрдарыгар аатырдаллар.

Ручной арагаайканан ытыллымаары сэрэх олороҕун. Кыралар айдаараллар. Киинэ лиэнтэтэ хастыыта эмэтэ быстан тохтобул тахсар. Киномеханик Александров, билиэт атыылааччы Кынаачай оҕо аймах ордугургуу көрөр дьонноро.
Ол да буоллар улахан дьон киинэтигэр сылдьар баҕа баһаам. Кинилэргэ арыый атын киинэлэр көрдөрүллэллэр диэх курдук. Биирдэ дьонум киинэҕэ таҕыстылар. Мин аҕам Москубаттан миэхэ улааттахпына кэтэрбэр диэн аҕалбыт араҕас халтаҥ сонун бүрүнэн, хобулуктаах соппуоска кэтэн, паутина үрүҥ былааты саба быраҕынан, уоспун ийэм биирдэ эмэтэ бистэр помадатынан тэтэрдэн баран кулуупка дьылыс гынным. Кытыыга туран көрдүм. Дьонум эйигин көрөн баран саатан өлө сыспыппыт диэбиттэригэр олус диэн соһуйбутум – хайаан билбиттэрэ буолла диэн. Санаабар, олох дьиҥнээх чүөчүскэ буолан кубулунан тахсыбытым этэ.

Ол кулууппут биир эрэ саалалаах. Күн аайы киинэ. Аны туран онно физкультура эмиэ буолара. Ыскаамыйалары сыҕарыталаан баран дьарыктыыллара. Маат тэлгэнэрэ. Канаатынан хатааһыннара сатаан учууталбыт Артур Николаевич Захаров көлөһүн аллара да, бу киһигит биирдэ да үөһэ тиийбэтэҕэ. Козелу өрө көтөн ойботоҕо. Оннооҕор “солнце” дуу диэни оҥорторо сатаабыта кыаллыбытаҕа.

Бырааһынньыктарга кулууп дьүһүн кубулуйар. Үҥкүү-битии эмиэ онно буолар. Ким эмэ үҥкүүгэ ыҥырыа дуу-даа диэн сэмэйдик эркиҥҥэ сыстан турбут кыргыттар бары да бу кулуубу үтүөнэн эрэ ахталлара буолуо.
Билиҥҥи курдук үһүө, араас артыыс кэлэрэ ахан. Кэнсиэр диэн кэмэ суох. Уонна сүрүнэ оччолорго драмтеатр гастролга кэлэрэ. Кэрэҕэ тиксибит кэмнэрбит бүтүн олохпутугар олук уурбуттара саарбаҕа суох.

Артыыстары ыалларынан түһэрэллэр. Биһиги кулууп аттыгар олорор буолан элбэх артыыһы маанылаан турабыт. Мин куруһуок арааһыгар сылдьабын. Ол иһигэр драмкуруһуокка. Сайсары оруолун оонньоон оройуоҥҥа кытары миэстэлэһэн турабын. Биһиэхэ артыыс күтүөппүт хоно сытан, артыыс буолар эрэйин дэлби кэпсээн, ол диэки иэҕиллиэх киһини тохтотон турар. Билигин санаатахха, идэ барыта иһэ истээх, туох эрэ содуллаах. Ону барытын иһиттэххэ, үлэ булан үлэлээминэ үйэҕин моҥуоххун син.

Ити кулууп сыанатыттан хоһоон элбэхтик аахпытым. Күһэлэҥ кэриэтэ этэ. Оччолорго бэйэм хоһоонньут буолан туруом диэн өйгө да суоҕа.

Кулуупка библиотека баар буолан, күннэтэ тиэстэрим. Араадьыйа эрэ аралдьытардаах ол ааспыт кэмҥэ биһиги кулууппут аан дойдуга суол тэлэр суолталааҕа. Мунньах эмиэ кулуупка, мустуу барыта кулуупка. Дьон көрсөр, санаа атастаһар сирэ – кулууп.

Билигин да биллэр курдук – сыана ойоҕоһугар туран, тахсар уочараппытын кэтээн сүрэхпит бип-битигэрэс буолара. Быыс быыһынан дьон төһө мустубутун көрөрбүт. Ким эрэ дьон баарын умун, үөһэ биир туочуканы көрөн туран аах, саҥар, ыллаа диэн үөрэппитэ дириҥник иҥэн хаалбыта.

Биирдэ оонньуу сылдьан кулуупка худрук хоһун түннүгүн диэки кылап гыммытым – эбисийээнэ илэ бэйэтинэн турара. Ити – биһиэхэ аан маҥнай циркэ кэлиитэ.

Кып-кылабачыгас хара плащтаах мааны дьахтар ааһан истэҕинэ – ити аатырбыт айбакаат Мегежекская диэбиттэрин өйдөөн хаалбыппын. Ол күн кулуупка суут буолбут эбит, бу санаатахха.

Хаһан эрэ улаатан улахан дьон үҥкүүтүгэр сылдьарбыт буолла диэн ымсыыра саныырбыт. Таах да хас эрэ чааска диэри үрдүкү кылаас оҕолорун көҥүллүүр буола сылдьыбыттара. Улуу Украина уолаттара биһиги кыргыттарбытын ыга кууһар кэмнэригэр тоҕо да улаатан быстыбаппыт буолла диэн кыһыйарбыт быһыылааҕа.

Кэм оччолорго бытаана. Олох биирдик устара. Кулууп куруук угуйара. Дьол, таптал ити кулуупка уйаланарга дылыта…

5 октября, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*