Аркадий АЛЕКСЕЕВ: «Сиэйэ Уола буруйа суох!»

2 декабря, 2014 в 12:22
2.А.Алексеев.Сиэйэ Уола буруйа суох

Олох буолан баран мөккүөрдээх, эҥин айдаан, араллаан да ханна барыай. Туораттан дьону сиилиир, бу киһи буруйдаах, ол киһи аньыылаах диэн сыана быһар судургу. Бэйэҕэр тиийэн кэллэҕинэ атын күтүр.

Оттон итинник айдаан биллэр-көстөр дьону хаарыйар буоллаҕына, үллэн-баллан суоҕу да баар курдук оҥорон кэпсиэх курдукпут.

Бу күннэргэ Сиэйэ Уолун суута салҕанар. Суут уурааҕа тахсыан иннинэ туох да диэн быһа этэн кэбиһэр бырааппыт суох.

Ол гынан баран, дьиҥ кырдьык син баар буолуохтаах. Тыала суохха мас хамсаабат. Күөх оту тосту үктээбэт репутациялаах уол ыалыгар саалаах көтөн түһэригэр тиэрдибит ыллык устун төһөлөөх соччото суох түгэн баара биллибэт. Ону түөрэр туох аанньа үһү да, кырдьык соноругар оннооҕор буолуох мөкүнү күөрэтиллээччи.

Ити дьыала ис дьиҥин билээри, Сиэйэ Уолун бэркэ диэн билэр, оҕолоотор оҕотун курдук такайан, алта сылы быһа ырыаҕа эрчийэн биллэр ырыаһыт гына үүннэрэн таһаарбыт, саха эстрадатын саарыныгар, аксакалыгар Аркадий Михайлович АЛЕКСЕВКА анаан тиийдибит.

-Мин Виктор ИВАНОВ –СИЭЙЭ УОЛА диэн биир саамай талааннаах, сүрдээх ыраас дууһалаах оҕону иитэн-такайан, улахан артыыс оҥорбут киһинэн буолабын. Бэйэм учуутал киһи буоларым быһыытынан, этиэхпин наада – хайдахтаах да кэмҥэ, хайдахтаах да турукка мин кинини көмүскэһэр санаалаахпын.
Алтыспыт алта сылым тухары билиҥҥээҥҥэ диэри киниэхэ мин дьиэк булан сэмэлиир кыаҕым суох. Сүрдээх үлэһит, үтүө сүрүннээх ыччат. Элбэхтик аһаҕастык кэпсэппит, чугаһаспыт уолум. Билигин даҕаны кэпсэтэбит.

Бастакы буруй, айдаан тахсыытыгар мин, дьиҥинэн, баарым. 2009 сыллаахха, балаҕан ыйын 18 күнүгэр быһыылааҕа, биһиги Мэҥэ Хаҥаласка түөрт сиргэ кэнсиэртии аттаммыппыт. Ол бөлөххө Сиэйэ Уолун кытары Николай Жирков, Надя Захарова, Ырыа Чаҕаан, биэс дуу, алта дуу оҕо баара. Ол балаҕан ыйыгар таарыйа айылҕалыын алтыһан ылаары түөрт нэһилиэгинэн барбыппыт.

Бастакы бөһүөлэкпит Бэдьимэ бөһүөлэгэ этэ. Ол саҕана Виктордаах Бэстээххэ квартира снимайдаан олороллоро. Кэргэнэ маҕаһыыҥҥа үлэлиирэ. Биһиги Бэстээхтэн эйигин ылыахпыт диэбиппитин, суох, таҥаспын-саппын ыллым да бу киэһэ киирэбин диэн кэлбитэ. Киэһэ барык-сарык буолуута миэхэ эмискэ дьиэбэр тахсар буоллум диэн төлөпүөннээтэ. Хайдах, доҕоор, хараҥаран эрэр, мотуоркалар эҥин сылдьыбаттар буолуо диэбиппэр, суох, дьэ, барабын диэбитэ. Туох буоллуҥ диэн ыйыта сатаабыппар, кэлин кэпсиэм диэн буолбута. Ол курдук баран хаалла.

Мин билэрбинэн, күнүс кэргэнин, оҕотун кытта эбиэттээн, оҕобун сыллаан-уураан кэллим диэбитэ этэ. Онтон сарсыарда сэттэҕэ эрийдэ: “Табыллыбатым, кэргэним дьиэтигэр кэлбэтэ, кэргэним эдьиийэ Акулина Сергей диэн киһилээх диэтэ. Ону истэммин түүнү быһа утуйбакка кэтээтим да, бу сэттэ чааска диэри кэргэним дьиэтигэр суох, оҕом эмиэ суох. Көрдөһөбүн, үчүгэйдик сүбэлээн-амалаан биэр, уолуйан ахан олоробун. Хайдах гынабын?
(…)

-Бары даҕаны норуокка биллэр-көстөр дьоҥҥут. Итинник түгэн күөрэйэн, бииртэн биири таһааран иһэрэ туох үчүгэйдээх үһү. Аны туран, бу тухары айан-тутан, ыллаан-туойан кэлбит дьон сир-халлаан ыккардыгар хаалбыт курдуккут. Айдааҥҥыт хаһыаттар сирэйдэрин бараатылар. Ол төрдүн төбөтүн туһунан хайаан ыйыппакка хаалыахпыный.

-Биһиги маннык түгэҥҥэ киирдибит. Сурук суруйан СӨ култууратын миниистиригэр уонна Ил Дархан аатыгар тиксэрбиппит. Василий Васильевич ФИЛИППОВ диэн билбэтэх-көрбөтөх курдук туттар буолан баран, бу сурук суруллуон быдан инниттэн эн уурайыаххын наада диэн эппитим. Мин кистээбэккэ, сурук суруйан баран эйигин утары барабын диэн аһаҕастык сирэйигэр эппитим.

Иккитэ төлөпүөннүү сылдьыбыта. Бэйэтэ даҕаны халбас харытын курдук киһи буоллаҕа. Дьэ, Аркадий Михайлович, тохтоо, үлэ биэрэбин, хамнас тутабын, оннук хостору биэрэбин эҥин диэн этэн аҕай турда. Ол гынан баран киниэхэ хаһан да эрэммэтэт киһим. Тоҕо диэтэххэ, эстрада театрыгар уон сылы быһа биир солкуобай хамнаһа суох үлэлээн кэллим. Кинини эккирэтэ сылдьаммын хамнастаа да хамнастаа диэн хаайбатаҕым. Уон сыл тухары биирдэ да мөккүспэтэхпит, айдаарсыбатаҕым. Арай туох эмэ сыысхалын ыйан этэр буоллахпына, киһи суоҕар утарыта көрсөн олорон этэрим. Ону кини бэркэ диэн билэр.

(…)
Мин кырдьыгы ханна баҕарар этэр-тыынар, бигэргэтэр кыахтаахпын. Василий Васильевич аһара баран, дьону сутуругунан куттуур идэлээх. Үс сыллааҕыта Василий Кривошапкин диэн киниэхэ солбуйааччынан буолбут киһини үлтү кырбаан турар. Ол киһи төбөтө доргуйбутун туоһулуур ыспыраапкалаах. Бу туох буолбут дириэктэрий?

(Полная версия в газете «ТУЙМААДА» от 4.12.14)

2 декабря, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*