Ас дуу, сүлүһүн дуу?

27 декабря, 2013 в 15:39
Ас дуу, сулуьун дуу

 

Соторутаа±ыта, чопчулаан эттэххэ, сэтинньи ый 19 кµнµгэр, Ил Тµмэн судаарыстыба тутулун уонна сокуону иилиир-са±алыыр б³л³±µн (кэмитиэт) салайааччыта Алексей ЕРЕМЕЕВ остуол тула олорон диэн ааттаан кэпсэтии ыыппыт.

Кэпсэтии, оронон тахсыбат дьэбэрэ±э С£-тин олохтоохторо, ордук саха дьоно, бэйэлэрэ ба±атыйан туран, µ³рэ-к³т³ диэтэххэ олус сыы´а тылла´ыы буолбатах, батылла киирэллэрин т³рдµн, арыгы ту´унан барбыт.Ас дуу, сулуьун дуу

Ил Тµмэн С£-тин бэрисидьиэнин былырыы²²ы арыгыны утары охсу´ар ту´унан ыйаа±ын ситэрэн,  ону сокуон ха´аатыгар киллэрэргэ санаммыттар. Дьэ, ол олус с³п. Бэрисидьиэн ыйаа±ын тутуспат буолуу, кэ´ии и´ин салайыы эрэ киэлитинэн буруйданар  (административные меры), оттон сокуону кэ´ии холуобунай буруйу о²оруунан.  К³р³н эппиэккэ тардыахха с³п.

Ил Тµмэн дьокутааттара нэ´илиэнньэ±э арыгылаа´ыны уодьуганныыр дьа´аллар хайдах буолуохтаахтарыгар икки а²ыы хайысханы тутуспуттар. Сорохтор арыгыны атыылыыры Саха сирин µрдµнэн боборго, атыттар атыылыыры  бары ³ттµнэн кэмнииргэ диэн эппиттэр.

Мин итиннэ тус санаабын этиим. Аан ма²най арыгы ас эбэтэр сµлµ´µн буоларын,   сокуон иитигэр киллэрэн чопчу бы´аарыахха. £ск³ арыгыны ас ахсааныгар киллэрэр буоллахха,   а´ыыр а´ы атыылыыры хайдах бобуоххунуй?  Биир эмэ, урут к³²µллээх арыгы атыылааччы, атыылыырын боптордо±уна,   быраабын суут бы´аарыытынан т³нµннэртэриэ. Эбиитин бобуу тµмµгµнэн куоттарбыт барыы´ын уонна саатын уурдаран ылыа. £йд³³н к³рд³хх³, а´ы атыылыыры хайдах бобуоххунуй, му²утаан, ханнык ба±арар атыы тэрилтэлэрин  кµ²²э атыылыыр кэмнэрин  ыйык та´ааран, олохтуохха с³п.

Арыгыны кэмэ-кээмэйэ суох, ахсаабакка и´эн арыгыта суох сатаммат, оло±у-дьа´а±ы умнан, сырса сылдьан и´ээччи буолаллар. Буруйу о²оруу арыгы а´ы а´аа´ын тµмµгэ диэн сокуону итэ±эппэкин. Ханнык ба±арар а´ы мэтэ суох симиннэххинэ эти²-хааны² туруга м³лтµµрэ ки´иэхэ барытыгар биллэр. Холобур, олус минньигэ´инэн ³р кэм²э а´аатаххына хааны² минньигэстэн хойдон утатар ыарыынан (сахарный диабет) ыалдьыаххын, сыалаа±ынан эрэ а´аатаххына, тымырдаргар сыа олорон хаалан, сµрэххинэн а´аа±ырыаххын с³п. Саахары, туу´у эккэ-хаа²²а ту´алаах кээмэйин та´ынан сиэтэххинэ доруобуйаны улаханнык эмсэ±элэтиэххэ с³бµн анал µ³рэхтээхтэр суруйаллар. Ол да буоллар, минньигэс уонна сыалаах астары, саахары, туу´у атыылыыры хайдах бобуоххунуй? Арыгы эти-хааны туруктуурга, эмп курдук туттуллара  биллэр. Сорох эмтэри арыгыга булкуйан о²ороллор. Оттон сµлµ´µннээх эттиктэр туттуллуулара сокуонунан хонтуруолга ылыллаллар.  Холобур, утутар, ыарыыны мµлµрµтэр эмтэр.

Арыгы о²о´уктар араастарын, пиибэни, бырааганы, самогону кытта, сµлµ´µннээх эттиктэр ахсааннарыгар киллэрэр, эбэтэр  бытааннык, у´ун кэм²э дьайар  сµлµлµ´µннээх  эттиктэр диэн ааттаан са²а б³л³±µ сокуонунан билинэн, атыннык эттэххэ, ки´и этигэр-хааныгар ураты ку´а±аннык дьайар эттиктэр (наркотики) анныкы турар ханыыларынан аахтахха эрэ атыылыыры бобор боппуруос туруохтаах.

«Кыым» 45  нµ³мэригэр «Дьай» бала´атыгар, µ³´э ахтыллыбыт А.Еремеев арыгыга, ону аа´ан федерация и´инэн сы´ыанна´ыыга к³рµµтµн, суруллубутун устубуппун аа±ы². «Арыгы общепикка атыыланара Арассыыйаттан к³²µллээх буолан, бу боппуруос  бµгµ²²µ сугулаа²²а таарыллыбатын ту´унан дьокутаат Еремеев ³сс³ т³гµл то´о±олоон эттэ». А.Еремеев  арыгыны утары туох ту´алаах сокуону о²орторор, С£-тэ бэйэтин саланар тутулун туруула´ыыга туох кµтµ³ннээ±и туруорсар кыахтаа±ын сыаналыырга аахтардым.   Ил Тµмэн биир сµрµн кэмитиэтин салайааччытын итинник сы´ыана  ки´и сµргэтин сµ³м тµ´эрбэт буолуон сатаммат. Аа±ааччылар барыларын аатыттан этэр сыы´а эрээри, то±отун бэйэм санаам кэри²инэн бы´аарыым.

 Бастакыта. Са²а талыллыбыт Ил ТµмэнС£-тинсудаарыстыбанна´ынтуруула´арсанаатада, кыа±адасуохэбит. £р³спµµбµлµкэлэр, олаатасудаарыстыбаннастаахтэриллиилэр, холбо´онолорорфедерациядиэнаатырарсудаарыстыбаларыгархалба²наабаккатуту´улларбулгуччулаахсокуонун  ³р³спµµбµкэлэрСµрµнсокуоннарынтµмэно²о´уллубутуоннаылыныллыбытсудаарыстыбауопсайСµрµнСокуонунанбуолар. Онтон атын сокуоннар ³р³спµµбµлµкэ уратыларын учуоттаан Судаарыстыбаннай Сµбэтэ ис сокуону ылыныахтаах. Федерация холбо´угунан олорор судаарыстыба та´аарар сокуоннара сµрµн хайысханы биэрэр аналланыахтаахтар. Ону бэйэ±э кэ²этэн сиэллээн-кутуруктаан биэриини ³р³спµµбµлµкэ судаарыстыба тутуллаа±а мэктиэлиэхтээх. Арассыыйа сокуоннарын дири²этии, кэ²этии, чопчулаа´ын утарыы буолбатах. С£-тин сокуоннарын иилиир-са±алыыр соло±о олорон О.Макиенко Сµрµн Сокуоммутун хайдах дьаабылаата этэй? А.Еремеев онтон инники биир хардыыны о²ороро саарбах эбит.   

 Икки´э. Ки´и этин-хаанын туругун µ³рэтэр билим учуонайдара, саха омук арыгыны былыр-былыргыттан и´э µ³рµйэ±э суох буолан, арыгы дьайыытын утары охсу´арга уонна содулун тµргэнник та´аарынарга   µ³рэммэтэх буолан, арыгы дьаатыгар тµргэнник ылларар уонна бэринэр  диэн к³рµµлээхтэр. Ити, арыгы саха±а сµлµ´µннµµ дьайыылаах диэ´ин. Дьэ, ити буолар, саха омук биир ку´а±а²²а тиэрдэр µтµ³ уратыта. Ол уратыга оло±уран Арассыыйа сокуонун дьайар эйгэтин кэ²этэн биэрэрбит оннугар та²ара эппитинии µ²э сырыттахпыт ити. Ким дьону µ²эргэ кµ´эйэр эбитий?

¥сµ´э. Санааны салгыы сайыннардахха, Арассыыйа Федерациятын Сµрµн Сокуонун «тупсарарга» турунан сылдьаллар. Сэрэйиэххэ с³п. Арахсыы ту´унан, ити ахтыллар а´ы а´аан олорон «чап» гыннардаххына, холуобунай буруйу о²орбутунан аа±ар кэм²э тиийэн кэлбиппитин аа±ыстахха, федерация, ³р³спµµбµлµкэ диэн тыллары ылан бырахтахтарына к³²µл. Чахчы ки´и к³²µлµн кэрэ´илиир хайысханан сайдар судаарыстыба буоллахпытына, аан ма²най  ³р³спµµбµлµкэлэр Сµрµн Сокуоннарын «тупсартаран» баран ол «µчµгэй» гыныллыбыт Сµрµн Сокуоннары тµмэн, онно оло±уран федеральнай холбо´уктаах судаарыстыба Сµрµн Сокуонун к³нн³рµллµ³хтээх уонна норуоттар а´а±ас дьµµллэ´иилэрин кэнниттэн, ол тµмµгµнэн ылынылыахтаах этэ. Ити бэрээдэги туту´ан Федерация  Сµрµн Сокуона к³нн³рµлµ³хтээ±ин   би´иги Ил Тµмэммит дьокутааттара эрэйдээхтэр туруорсар кыахтара суо±ун сокуоннарга сµрµн ки´илэрэ кистээбэккэ кэпсии сырытта±а ити. £р³спµµбµлµкэбит к³²µл судаарыстыба буолар тутуллаах федерация судаарыстыбатыгар дуогабарынан холбо´он олорор диэн билиниини ситистэхтэринэ «эрэйдээхтэр» диэн тылым и´ин быардара сыаланарыгар дьон истэригэр к³рд³´µ³м. Тугунан дьо²²о аатта´ыыбын тиэрдэрбин к³рдµµр тµбµккэ тµ´эриэхтэрэ диэн сэрэхэдийбэппин. Ол норуотум хомолтото.

Тµмµкпэр этэрим. Арыгы саха ки´ин этигэр-хааныгар сµлµ´µн. Онон арыгыны ас аатыттан та´ааран, сµлµ´µннэр ахсааннарыгар киллэрэн сµлµ´µн тар±аныытын уодьуганныыр, хайдах да кэрэ тыллар эйэлэ´иигэ тиэрдибэт, хабыр охсу´уутугар турунуо±у².

 

У´ук УЙБААН

27 декабря, 2013 Без рубрики

Добавить комментарий

*