Ахсыс маарт да араастаах

1 апреля, 2015 в 1:14
images

Ахсыс маарт да араастаах, эр дьоно эҕэрдэтэ эҕэлээх.

Бырааһынньык, дьиҥинэн, сэттистэн саҕаланар. Үлэлээх дьахталлары кэллиэгэлэрэ кэм санаан эҕэрдэлииллэр. Көссүүлэр быыс булан бэлэх биэрэллэр. Эрдэр эҕэрдэлэрэ ахсыс күн саҕаланар. Онтуларыттан ытанан эрдэттэн ватсаабы, фейсбугу, кантаагы толорбуттарынан сылыктаатахха, ити күнү үгүстэр салла күүтэллэр, аастар ханнык дииллэр эбит.

Сэттискэ оптуобуска аһара эрдэттэн ахсыс маартаабыт эрэт сиргэ төкүнүйэ сатаан баран, хайа эрэ остонуопкаҕа тахсан оптуобуска кэтиллэрэ. Эмиэ да хайа эрэ дьоллооххо бүтүн массыынанан бэлэх оҥороору онтуларын баанчыктаан баран сүүрдэ сылдьаллара. Ким тугу бэлэх туппутунан өҥнүү номнуо саҕаламмыта этэ. Сэттистээҕи ахсыс маарт түүннэри барбыт бадахтааҕа. Корпоратив кэннэ кафеларга, эрэстэрээннэргэ, көстүүнэй дьиэлэргэ көспүт дьахтар үгүс этэ. Биитэр эр дьоммут ордук түһүммэттэрэ эбитэ дуу, итирик-кутурук ити түүн үксэ бэрдэ. Бэл, киһи иһин эриэнин көрбөхөлөөбүт таксистар ити күн үлэлии тахсыахтарын саллаллара. Итирик дьахтартан ордук ынырык суох курдук диэн тыллаһаллара.

Оттон Улита диэн дьахтар улуу киһи кинигэтин бооччойо сатаан баран утуйан оҥторо сытара. Ойоҕос үлэтэ суох оҥой-соҥой оҕолорун уонна тугунан иитиэй? Өйүн атыттарга уларсан харчыны хаһыйыам этэ диэн хараҕа суох буоларыгар тиийдэ. Эрдээх эрээри эрэ суох диэн кини. Үлэтэ суоҕун иһин үүрбүтэ быданнаата.

Ол эр туһунан түүлүгэр да баттаппакка сыттаҕына аанын сүр үлүгэрдик тоҥсуйан, улаҕалаах уутуттан ороон таһаардахтара үһү. Бачча түүн хайалара сүрэхтэтэн кэллэҕэй диэн таайа оонньуон ыккардыгар ааны аны тэбиэлээн лиҥиргэттилэр. Ыаллар ааннарын аһан быгыалаан барбыттарыгар, эрэ буолуохсут итирэн кэлбитин сэрэйэн, ааны аһа баттаата.

Сулус курдугунан көрбүт эрэ сутуруга күөрэйбитинэн киирэн кэлбитигэр, туораттан көрөн турааччы этэ тардан куотар аакка барыа этэ. Улита уутугар аҥаарыйан сылдьан өлөрө-өһөрө кэлбит эригэр соччо кыһаллыбата. Онтон кыһыйан биирэ болкуоҥҥа ойон тахсан баар-суох сэбин «Дружба» эрбиитин соһон-сыһан киллэрдэ. Онтун собуоттуу сатаан ырычаахтаһан барда.

Түүннэри мас мастыы бараары тэриннэ диэҕи, куорат килбэйэр киинигэр олороллор этэ.

-Бэйи, ааҥҥытын аспакка оонньообуккутун ааны эрбэтиэм, туох баар ыскаапкытын быһыта сотуом, — диэн суоһурҕанна эрэ обургу.

Биир кэмҥэ туалеттарын аанын оҕолор көҥү көтөннөр тэстэ олороллоро аҥайар аанынан көстө-көстө олорбуттаахтара. Тас аана да суох олорорго бэлэм Улита ордук ыскааптарын аһынна. Эмиэ өйүн уларсан харчылаһан мунньуммут баайын эригэр эрбэттэриэ дуо, эрбиини былдьаһан эрин үрдүгэр түстэ. Эрбии киэр быраҕылынна. Оччотугар эрэ остуол дьааһыгыттан былыр үйэҕэ биитэ элэйэн хаалбыт сыппах быһаҕын ойутан таһааран дьахтары анньаары дугдуруйда.

Бу иэдээни, өйдөөх дьахтар өһөх хаанын халытаары гынна. Дьахтар ити мин быһаҕым этэ дии санаат, сүрэххэ астарарга бэлэм турда. Ол кэмҥэ оҕолоро уһуктан уоран көрө турдулар.

-Эйигин өлөрөн тэйиэм, бэйэм хаайыыга барыам, оҕолор детдомҥа киириэхтэрэ, — диэн аҕалара соругун детализациялыы турда.

Сүрэххэ туһаайтара туран Улитабыт саҥалаах:

-Өлөн иһэн били бэйэлээххин атын быһаҕынан быһа сотон ааһыам. Ол да дойдуга мин атахпар өлөн сытыаҥ.

Уонна сүр түргэнник сыппах быһаҕы былдьаан ылан ханна эрэ элиттэ.

-Өлөрүөм, син биир өлөрүөм! Эн мин олохпун алдьаппыт аньыылааххын, — диэн эрэ хам буолбата.

-Өлөрөр буоллаххына өлөрөн көрдөҕүҥ. Полициялар эҥин кэлиэхтэрэ. Кирдээх муостаҕа өлөн дарайа сытар сүрэ бэрт буолуо. Ыл, муостаны сууйа тарт! – диэн эрин соруйарын умнубата.

Киһитэ ээ, чахчы даҕаны диэбиттии тук курдук ойоҕун бирикээһин толорбутунан барда. Бэлэм сылтах, муоста суулунна. Улита хайа эрэ дьахтар хойуулаабыт биэдэрэтин тоҕуон сүрэҕэлдьээн, полициялары ыҥыран, ыалым дьахтар тоҕуохтаах биэдэрэтэ диэн сэлээннииригэр дылы үһүө, өлөн да баран үчүгэйдик көстөрүн, хата, саныыр.

-Ити оҕолор таҥастара илийэн турар. Сууй, өлбүт кэннэ уонна ким сууйуой, — диэтэ.

Киһи сулус курдугунан көрөрө сойон, аны таҥас сууйан элэҥнэтэн барда. Дьахтар аны тугу гыннаран аралдьыппыт киһи дии санаата да, туох да өйүгэр түспэтэ.

-Өлөрөр да үлэлээх, сынньар да сылаалаах. Итии чэйдэ иһэн сэниэтэ киллэр, — диэн дьахтар аргыый сыыйан саҥарда.

Ээ, чахчы даҕаны, аччык киһи аньыыны оҥорбот, онно да сэниэ наада диэбиттии эрэ итии чэй иһэн сыпсырыйан барда.

Соннук саҥата суох кэргэнниилэр чэйдии олордулар. Бу испэктээк эмиэ тугунан да түмүктэниэ суоҕун сэрэйэн, оҕолоро кэтэһэ сатаан баран утуйбуттаахха бардылар.

-Эн сүрэххэ анньан, мин сэпкин туура сотон баран атахтаһан өлө сытарбыт итээбит. Эн киһини аны ньиэрбинэйдэтимэ. Мин кыыһырдахпына атын күтүр буолаарай. Эйэлэһэ кэлбит буоллаххына, сүгүн сырыт, утуй дуу, хайаа дуу.

Киһитэ уку-суку буолан хомулла охсон хайа эрэ орон муннугар утуйан токуйан хаалла. Эрдээх дьахтар бэлэм сылтах муостата, таҥаһа сууллан күлүгэр имнэннэ.

Ахсыс маартаан бүттэхпит ити. Таах да сарсыныгар өҥөс гыммытым – эр субу сууллан тахсыбыт курдук килбэчийэн дьикти этэ. Хантан эрэ торт атыылаһан аҕалбытын Улита сии олороругар түбэһэн аараттан мин ас таһаарбытым. Түҥнэри хайыһан олорон лаппа улахан иҥиири кирэ олордоҕуна эрэ тахсан барбыта этэ. Онтон киэһэ үрүҥ роза сибэкки кытары баар буолбут үһү. Өлөрө кэлбит эрин хайдах курдук эргитэн, туһаҕа таһаарбытын хайҕыы санаатым.

Кинилэр өлөрсөллөрө бараммат. Инньэ былыр эмиэ үүрүллэн баран, эрэ түннүгүнэн киирэрэ суох, атын да быракаас элбэх буолуохтааҕа да, умна быһыытыйбыппын.

ТЫАЛЫРБА.

 

1 апреля, 2015 Главные новости

Добавить комментарий

*