Жанна ЕГОРОВА: Киьи аьагас буолуохтаах

16 января, 2014 в 5:38

Жанна Эдуардовна ЕГОРОВА – идэтинэн хирург быраас, РФ Государственнай Думатын депутата Федот ТУМУСОВ к³м³л³´³³ччµтэ, Ил Тµмэн депутата. Итиннэ эбилик солото, дьарыга элбэ±ин истэн с³±³±µн.

Ол эрээри диэххэ, бу ыкса сылдьан да, ки´и ис дьи²ин, тус уратытын билиминэ, к³нн³рµ дорообо-дыраастый курдугунан му²урданан хаалыахха с³п. Жанна Эдуардовна туох да сололоммутун, кµн солото да суо±ун и´ин, быыс булан, хайа да ки´ини кытары биир тылы булан кэпсэтэрин о±ото сытта±а. Оччотугар бэйэм то²уйум суотугар бачча тухары а´ыллан кэпсэппэтэх эбиппин.

Са²а сыл µµнµµтэ биир дойдулаа±ым, сунтаардар биир кµ³н, тумулук туттар кыыстарын кытары ирэ-хоро кэпсэтэр тµгэн тосхойдо.

Ону да±аны эбиэт кэмигэр. Мин а´ыы, ки´им стадио²²а сµµрэ бараары ыксаан-ты²аан да олордорбут, бэркэ кэпсэттибит.

— Бэлиитикэ ис биэтэ´игэр сылдьыы диэн бэйэтэ уустуктардаах. Оттон дьахтар ки´иэхэ ордук уустук буолуо. Бу тµбµгэ-садьыга, эн бириэмэ±ин хайдах аттаран барытын ситэ±иний-хото±унуй? Дьиэ кэргэни² уонна µлэ² ыккардыгар ырыта тыытыллыбаккын дуо?

— Мин сµµрбэ сылы бы´а хирурдааммын итинник кэмэ-болдьо±о суох µлэ±э µ³рэнэн да хаалбыппын. Бэйэм кыра эрдэхпиттэн бириэмэбин саа´ылыы µ³рэммиппин. Оскуола±а µ³рэнэрбэр хас эмэ куру´уокка, секция±а мэлдьи дьарыктанар этим. Университекка µ³рэхпин µлэни кытта дьµ³рэлээбитим улаханнык ту´алаабыта. ¥³рэхпин са±алаат, куораттаа±ы травпуу²²а санитарканан µлэ±э киирбитим. Нэдиэлэ±э иккитэ киэ´э алтаттан дьу´уурустубалыыр этим. Онон, санитарка туох баар µлэтин барытын толорорум. Бииргэ µ³рэнэр кыыспын кытары ол µлэ±э киирбиппит. Кыы´ым уурайан хаалбыта. Кэлин ыйытабын ээ, то±о уурайан хаалбыккыный диэн, ону – кыайбакка уурайбытым, эн бµгµн эрдэ кэл, убуорка буолар диэн дьа´айан салыннарары² диир.

Дьэ, онон, дьу´уурустубам бµтµµтэ, тугу барытын сууйан-сотон, испириистэри, тэриллэри автоклавка туттаран бараммын, µ³рэхпэр барабын.

Эрдэттэн быраас буолабын диэн санаалаа±ым. Ол и´ин химия, биология куру´уоктарыгар эбии дьарыктанарым. Ону та´ынан сµµрµµ, баскетбол, хайы´ар секцияларыгар с³бµлээн сылдьарым. О±о эрдэхпиттэн наар солото суох курдугум. £сс³ ынахтаах этибит. Киэ´элик биэс са±ана дуу араадьыйанан эдэр ыччакка аналлаах биэрии кэлэрэ. Ол биэрии позывнойа буолла да, эбэбит ынах ыы тахсыахха диир этэ. Биэ´и уон биэс аа´ыыта ынах ыы тахсар кэм кэлэр, оттон мин алта±а секция±а барыахтаахпын.

Устудьуоннуу сылдьан µс сыл травпуу²²а санитаркалаатым. Арай, сухой сокуон ылыллан, травпуу²²а ки´и да киирбэт буолла. Чу²куйуохча буолан, республиканскай экстреннэй хирургия±а сиэстэрэнэн к³стµм, µ´µс куурус кэнниттэн оннук µлэлиир к³²µллэнэрэ. Алта уон ыары´а±ы к³р³н-харайан, µлэбин µмµрµтэн туттаран баран, µ³рэхпэр сµµрэрим.

Онно с³п буолбакка, бииргэ олорор кыргыттарбын кучуйан стадио²²а сµµрэ барарбыт. Онноо±ор биир сыл аты миинэргэ µ³рэммиттээхпит. Биирдэ дьµ³гэбит аттан сууллан, ыйаа´ыммытынан да аттары сылатарбыт буолуо диэн а´ынан уурайан хаалбыппыт. Дьэ, ити курдук, онон-манан барытынан дьарыгырарым. Биир тылынан – сµгµн олорбот этим.

Кэлин µлэ´ит буоллаххына, тµбµгµ² ³сс³ элбиир. Бириэмэбин т³´³ да с³пк³ аттарбытым и´ин, дьиэ кэргэним, чугас дьонум к³м³т³ суох барытын ситэрим саарбах этэ. Мин хирурбун, кэргэним анестезиолог. Дьиэ±э-уокка хастыы да суукка к³стµмµнэ µлэлиэхпитин с³б³. Ол кэм²э улахан кыыспыт Алена кыра бырааттарын к³р³н-харайан, дьиэни-уоту барытын тутан олорбута. Кэргэним Сергей Григорьевич миигин на´аа ³йµµр, ³йдµµр. Наар аттыбар баара миэхэ кµµспэр кµµс эбэр. Икки ³ттµттэн чугас дьоннорбут, эбэлэрбит, э´элэрбит улаханнык к³м³л³спµттэрэ. Хирург суох буолан, о±олорум биирдээхтэригэр, ³сс³ кыраларыгар µлэ±э тахсыбытым. Дьонум-сэргэм ол кэм²э кµµс-к³м³ буолан абыраабыттара а±ай.

— Ки´и эдэригэр барыга-бары баар буола сатыыр идэлээх. Оттон эн били²²э диэри са²аттан са²а µрдэллэргэ санана±ы², онту² сатанан да и´эр. Бу сыл са±аланыытыгар «Икки сулус» бырайыакка кыттан дьо²²ун со´утту².

— Со´уччу диэ±и, мин наар ыллыыр этим. Оскуола±а сылдьан мэлдьи биир ырыаны с³бµлээн ыллыырым. «Орленок» диэни. Сунтаар Дьаарханыгар кулууппут кыра, сцената да ол тэ²инэн. Биир ³ттµттэн киирэн баран, биир ³ттµнэн тахсыахтааххын. Мин киирэн баран биир сиргэ хамсаабакка туран, харахпын биир туочукаттан араарымына эрэ ыллыыбын. Ырыабыттан уйадыйан, бэл, хара±ым уута тахсар. Онтон ыла араас тµмсµµлэргэ, тэрээ´иннэргэ ыллыырым. Бииргэ µ³рэммит дьµ³гэм, билигин Медцентрга отделение сэбиэдиссэйэ Оксана Корякина миигин на´аа µчµгэйдик ыллыыгын, эн улахан сцена±а кы´ыл былааччыйалаах тахсан ыллыыргын к³рµ³хпµн ба±арабын диэччи.2.3

«Икки сулус» диэн бырайыак баара на´аа µчµгэй. Би´иги курдук анал µ³рэ±э суох, айар эйгэттэн ыраах дьо²²о ыллыыр кыа±ы биэрэллэр. Онно кыттыахпын ба±арбытым ыраатта. Быйыл режиссер Ньургуйаана Васильева этии киллэрбитигэр µ³рµµнэн с³бµлэспитим. Бэрт тµргэнник Са²а Дьыл иннигэр бэлэмнэнэн баран, отутус чыы´ыла±а дьиэ кэргэнинэн дойдубутугар баран, са²а сылы к³рсµбµппµт. Бэ´искэ кэлэн, су´аллык эмиэ бэлэмнэнэн баран, сэттискэ ити ыллаатыбыт. 

— Кы´ыл былааччыйа±ын кэтти² дуу?

— Кэтэн. Ма±а´ыын б³±³тµн кэрийэн, режиссербын кытта сµбэлэ´эн, булан ылбытым. Дьи²инэн, тиктэрэр санаалаа±ым да, кэмэ ыгым буолан, бэлэми кэттэ±им. Кы´ыл ³² миэхэ барсар диэн дьµ³гэм наар этээччи. Онон, кы´ыл былааччыйалаах улахан сценаттан ыллаан бэйэм да астынным, дьµ³гэбин, чугас дьоммун-сэргэбин да µ³ртµм.2.1.Тумулук туттуох

Бу бырайыак быйыл бэ´ис т³гµлµн ыытылынна. Салгыы да итинник айаннаан, дьо²²о µ³рµµнµ бэлэхтиэ, ыллыыр дьо²²о ыра санаалара туолан, а´ыллан ³сс³ да айар-тутар ба±алара сайдарыгар кыах биэриэ диэн эрэнэбин.

«Кµндµ к³мµс кµ³рэгэйим… Хайа ха´ан кэлэ±ин?» — диэн тыллар саха ки´итин сµрэ±ин-быарын ортотунан киирэр исти² тыллары ырыа гынан к³тµппµт ки´инэн Аркадий Алексеев буолар. Кини талааныгар сµгµрµйэр ки´и бы´ыытынан, биир-биэс тыла суох ити ырыаны талбытым. Сэргэ ылласпыт эдэр ырыа´ытым Петр Кулаковскай ырыа иэйиитин с³пк³ биэрдэ дии саныыбын.  

Ил Тµмэнтэн икки депутат ыллаата. Ыччат политикатыгар уонна спорка кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Юрий Баишев сити´иилээхтик кытынна. Ырыа уонна бэлиитикэ биир сµнньµлээх курдуктар ээ. Баар барыта тахсыахтаах диэн мин бэйэм саныыбын. Ки´и а´а±ас буолуохтаах. Эн ырыа² уонна бэлиитик бы´ыытынан µлэ² барыта дьо²²о ту´улунар.2.2

Артыыстары на´аа а´ынным. Хас биирдии мимика, хамсаа´ын барыта µ³рµйэхтээх, µлэттэн тахсар. Бэлэмэ суох ки´иэхэ ол ³ттµнэн олус ыарахан. Санаа±ар, мас курдуккун, хас хамсаныы барыта суоттаммыт буолуохтаа±а ылбычча кыаллыбат. Артыыстар µлэлэрэ ыараханын ити тµгэ²²э ³йдµµгµн.

  — Спорду оло±у² аргы´а гынан билигин да дьарыктана сылдьар эбиккин дии.

— Скандинавскай хаамыынан дьаны´ан дьарыктанан эрэбин. Быраас буоларым бы´ыытынан, ити к³рµ² ки´и доруобуйатыгар ураты ту´алаа±ын бэлиэтиэхпин, дьон маассабайдык дьарыгырыан ба±арабын. Ки´и туох баар быччы²а, сµ´µ³±э µлэлиир буолла±а. Саастаах дьон дьарыктанарыгар олус табыгастаах. Икки ³ттµнэн паалкалаах буолан тирэхтээххин. Эдэр-эмэн барыта итинник дьарыгырара буоллар, олус бэрт этэ.Сканд ходьба

Уонтан тахса сыллаа±ыта «Бэс Чагда±а» кэргэмминээн сынньана сылдьан, эмиэ идэбитинэн сарсыарда сµµрэр этибит. Онно би´иги бастакы бэрисидьиэммит Михаил Ефимович Николаев паалкалаах хаама сылдьарын с³±³-махтайа к³рбµттээхпит. Са²аны ³т³ к³р³н, ту´атын билэн эрдэттэн дьарыктаммыт эбит. Ол да ³ттµгэр кини бастакы буолла±а.

Бэйэм сµµрэр, хайы´ардыыр, харбыыр буолан, скандинавскай хаамыы диэ²²э аахайбакка сылдьан баран, билигин кэмэ кэлбит бы´ыылаах, ити сµµрээни дьо²²о кµµскэ тар±атар ба±алаахпын.

Хас биирдиибитигэр ити дьарык наадалаах. Ким эрэ туора к³рµ³ диэбэккэ, бары да итинник паалкаланан µлэ±э кэлэр-барар буоллахпытына да туохтаа±ый. Улахан ороскуота, сµпсµлгэнэ суох бэйэбит доруобуйабытын тупсарыныа этибит.

— Эн Ил Тµмэ²²э доруобуйа харыстабылын кэмитиэтигэр µлэ±ин са±алааты². Дьон-сэргэ эмтиир уонна эмтэнэр ³тт³ барыта эйигиттэн элбэ±и кэтэ´эр буолуохтаах.

— Доруобуйа харыстабылын эйгэтигэр отуттан тахса сыл µлэлээтим. Онон, ити эйгэни ис-тас ³ттµттэн µчµгэйдик билэбин. 150-н тахса µрдµк µ³рэхтээх, 600-н тахса орто анал медицинскэй µ³рэхтээх специалистар сыл аайы µ³рэх кы´аларын бµтэрэллэр. Ол гынан баран, медицина µлэ´иттэрэ тиийбэттэр. Ити ³ттµгэр кµµскэ µлэлиэххэ наада. Би´иги баар кадрдарбытын харыстаабаппыт, µлэлииллэригэр с³пт³³х усулуобуйаны тэрийбэппит. Ыары´а±ы кытта µлэлиир на´аа ыарахан. Ол и´ин эмчиттэр бэйэлэрин доруобуйаларын к³рµнэллэригэр, сынньаналларыгар, реабилитацияланалларыгар кыах биэриэххэ наада. Медицина µлэ´итин положительнай имиджин о²орор эмиэ наада. Ол быраас сыыспыт, бу быраас сыы´а эмтээбит диэн негативнай эрэ информация тахсар курдук. То±о сыыспытый диэн ким да ымпыктаабат. Бу бырааска µлэлииригэр с³пт³³х усулуобуйата суох буолуон с³п, аппаратура суох буолуон с³п.Ангелы в белых халатах

Биир бэйэм би´иги быраастарбытын самородоктар дии саныыбын. Ордук тыа сиригэр µлэлиир быраастар. Кинилэри анал тэрилинэн толору балыы´а±а µлэлэтэр ки´и к³мµс тэ²э буолуо этилэр.

Доруобуйа харыстабылын µлэ´иттэрин туруктарын, т³´³ ыалдьалларын, инбэлииккэ тахсалларын, ³л³лл³рµн-сµтэллэрин кытары кэтээн к³рµµ о²орбуттар. Онно к³стµбµтµнэн, кинилэр ыалдьалларын, инбэлииккэ тахсалларын, ³л³лл³рµн быры´ыана атыттардаа±ар µрдµк буолан тахсыбыт. Ол и´ин баар специалистарбытын сыаналыахтаахпыт, харыстыахтаахпыт уонна у´уннук µлэлииллэригэр кыах биэриэхтээхпит. Бэйэлэрэ µчµгэй доруобуйалаах буолан, дьон доруобуйатын ту´угар кµµскэ µлэлииллэрин тэрийэргэ, бэйэм депутат буоларым бы´ыытынан, кµµс-к³м³ буолуом диэн эрэннэрэбин.

 

Жанна Эдуардовна дьон ту´а диэн о²оруох, сити´иэх буолар ба±а санаата µгµс. Ымыы гынан илдьэ сылдьан, санаа эрэ ыа´а±а о²остубакка, олоххо киллэрэр суоллары тобуларга µ³рµйэхтээх ки´и диэн сэмээр кµµтэ хаалыа±ы².

Са²а сыла итинник со´уччу µ³рµµлэртэн, туолбут ыранан са±аламмыт да, сыла оннук тахсыылаах буолуо дии саныыбын.

Кэпсэттэ Венера ПЕТРОВА

 

16 января, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*