Марика – КҮНДҮ:Туруох дуу куустуһан, сылаас ардахха сууланан…

20 августа, 2014 в 1:43
4-2.Айар кыьа.Марика-Кунду

Хоһоон суруйарга тиийии – бу туспа турук, арыт анал, арыт кыһалҕаттан аарыыр дьылҕа. Хоһоон – кынаттыыр, сороҕор олохтон аралдьытар. Эмтиир, эрэллиир, эрэҥкэдитэр. “Алтан Сэргэ” айар кыһата саҥа ааты арыйар.

Марика Кокорева – Күндү хоһоону суруйбута сэттэ сыл буолбут. Кини хоһоонноро 2013 сыллаахха «Алгыстаах аартыгынан” хомуурунньукка, 2014 сыллаахха “Туймаада” хаһыакка бэчээттэммиттэрэ.

Урут көрсүбүт буол…

Урут көрсүбүт буоллуҥ?
Хас эрэ сыл ааһыан иннигэр,
Хас эмэ ый анараа өттүгэр,
Уулларыам этэ дуо эн тоҥ сүрэххин?

Оо, арай, урут көрсүбүт буол,
Таптыы көрүөҥ этэ дуо?
Ол кэмҥэ көрбүт буол,
Истиҥник саныаҥ этэ дуо?

Ким этиэй миэхэ
Кистэлэҥ эппиэти…
Салгынҥа көппүт
Таайыллыбат таабырыны…

Оо, арай, эрдэ көрсүбүт буол,
Күндү күнүҥ буолуом этэ дуо?
Ол мүнүүтэҕэ көрбүт буол,
Олоҕуҥ суолтата буолуом этэ дуо?

***

Таптыыбын эйигин, ийээ,
Күн кэриэтэ күндү киһибин,
Кимиэхэ да тэҥнээбэппин,
Ордук чугаһы булбаппын.

Сыаналыыбын эйигин, ийээ,
Сылаас, истиҥ тыллары этэргин,
Куруук илиигин утары уунаргын
Мин сүрэхпэр умнубакка тутабын.

Харыстыыбын эйигин, ийээ,
Хомойоргун олуһун баҕарбаппын,
Наар үөрэ-көтө сырыт диэн этэбин,
Аттыгар мэлдьи баарбын, эрэннэрэбин.

Махтанабын эйиэхэ, ийээ,
Оҕолуу кууһан ылабын,
Махтал суругун аныыбын,
Иэдэскиттэн аргыыйдык сыллыыбын…

***
Арай, тиийэн кэллэрбин
Үөрэн мичээрдиэҥ этэ дуо?
Мин аттыгар турдарбын,
Истиҥник көрүөҥ этэ дуо?

Арай, аҕынным диэтэрбин
Кууһан ылыаҥ этэ дуо?
Суохтуурбун эттэрбин
Илиибиттэн сиэтиэҥ этэ дуо?

Арай, харахтаргын көрдөрбүн
Элбэҕи билиэм этэ дуо?
Сүрэхпин арыйан кэпсэтээрбин
Өйдөөн истиэҥ этэ дуо?

Арай, таптыыбын диэтэрбин
Чугастык ылыныаҥ этэ дуо?
Эн суоххар тэһийбэппин билиннэрбин
Миигинниин буолуоҥ этэ дуо?

***

Бу түүн эрэ, биир эрэ түүн
Мин эйигиттэн көрдөһөбүн,
Төннүүй, эргиллиий миэхэ,
Көстөн ааһыый биир түгэнҥэ.

Уу чуумпуну аймаанҥын
Илэ аттыбар баар буолууй,
Соҕотохсуйууну уоранҥын
Кэннибиттэн кэлэн кууһууй.

Бу түүн эрэ, биир эрэ түүн
Миэнэ эрэ буола түһүүй,
Тэйэн, ыраата барымарыый,
Дьиҥ тапталы көрдөрүүй,

Тымныы тулаайах түүнҥэ
Кэлиий, эн доҕор буолууй,
Ааспат арахпат ахтылҕаны
Кыратык да сүтэрэн ылыый…

***

Доҕоруом, өссө биирдэ ыйытыый
Ахтаҕын дуо, сэгэриэм диэн,
Бытааннык чугаһаан этиэҕим,
Ахтабын, суохтуубун, саныыбын.

Умнуллубаттыы эн киирбитиҥ,
Сүрэхпин сууйбутуҥ,
Мэлдьи баарбын диэнҥин
Онно олохсуйа хаалбытыҥ.

Доҕоруом, өссө биирдэ ыйытыый
Таптыыгын дуо, сэгэриэм диэн,
Аа-дьуо кууһан ылан сипсийиэм,
Таптыыбын кимнээҕэр ордорон.

Соҕотох бу сиргэ күндү киһим
Миэхэ эн эрэ эбиккин,
Куруук кэтэһэр доҕорум,
Умнума, эн эрэ буоларгын…

***

Олох дьикти да буолар эбит,
Биир кэм хара сурааһынынан бүрүллэр,
Онтон эмискэ маҥанҥа кубулуйа охсор,
Сарсыарда курулаччы ардахтан саҕаланар,
Киэһэ күн чаҕылыччы тыган кэлэр,
Арыт киһи сатаан тыыммат күнэ үүнэр,
Арыт баҕарбыт санааҥ барыта туолар.
Олох — таайыллыбат таабырын буолар эбит…

***

Барыта ааспыт диэхпин
Элбэх санатар эйигин,
Барыта сүппүт диэхпин
Ахтылҕан кууһар миигин.

Билэбин урукку төннүбэтин,
Саҥа сибэкки тыллыбатын,
Билэбин күн тыкпатын,
Хара халлаан ырааһырбатын.

Ол эрэн туппакка ыытабын,
Бэйэм мэһэйдэспэккэ барабын,
Истиҥ тыллары аныыбын,
Дьоллоох буоларгын баҕарабын…

Хаамсыах дуу…

Доҕоччуок, хаамсыах дуу
Ыраас халлаан аннынан,
Туруох дуу куустуһан
Сылаас ардахха сууланан.

Доҕоччуок, барыах дуу
Ыраах-ыраах – дьол дойдутугар,
Көтүөх дуу иккиэйэҕин,
Ыраас тапталбыт уйатыгар…

© Марика К – Күндү

20 августа, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*