Мирнэйдээги политехническай институт — кэскил тустэнэр кыьата

7 апреля, 2014 в 5:02
Мирн.политехинститут

Профессор Альбина Абрамовна Гольдман директордаах Бµлµµ умнаґыгар со±отох µрдµк µірэх кыґата —  ХИФУ Мирнэйдээ±и филиалын  историята  Саха Республикатын  µрдµк µ³рэххэ,  наука±а  уонна техническэй политика±а Государственнай  комитета «Мирнэй куоракка Саха государственнай университетын филиалын тэрийии ту´унан» диэн  1994 сыл кулун тутар 14 кµнµгэр та´аарбыт тµ³рэ±и тµ´эрэр, кэскили тµстµµр бирикээ´иттэн  са±аламмыта.

Ханнык ба±арар тэрилтэ – салайааччытынан. Оттон ХИФУ Мирнэйдээ±и филиалын иилиир-са±алыыр ки´итэ,  тэрилтэ  ба´ылыга, директора элбэх омук састааптаах улахан коллективы тµмсµµлээх биир дьиэ кэргэн курдук салайан, тµмµктээх, кэскиллээх элбэх сити´иилэннэ, инникитин да±аны сайдыыга, µµнµµгэ ³сс³ ³р³ дабайар ба´ырхай былааннардаах.  

    Алмаастаах кыраайга тіріібµт-µіскээбит тыа сирин ыччата тірµт баайын туґа±а таґаарыыга кыахтаахтык кыттыґар, инникитин  баґылыыр-кіґµлµµр о²кулун о²ороринститут ки´и с³±µ³н курдук балысханнык сайынна. Олус кылгас кэмІэ, 20 эрэ сыл устата, баай базаны тэринэн, аныгы µірэх технологияларын, интернети, дистанционнай µірэхтээґини баґылаан, Саха сирин саргытын салайсар, оло±ун уйгутун у´ансар, салгыы сайыннарар сытыы-хотуу, µрдµк культуралаах, кылаан билиилээх, тоІтон толлубат, ириэнэхтэн иІнибэт, турбут-олорбут, кэлбит-барбыт дэгиттэр талааннаах специалистары бэлэмнээґини эрэллээхтик илиитигэр ылан, республика±а инники кµіІІэ та±ыста. Институт кафедраларыгар  82 преподаватель, ол и´игэр 10  наука доктора,  40 наука кандидата µлэлииллэр.

 Республика   25 улуу´уттан,  Россия араас регионнарыттан,  урукку бырааттыы республикалартан анаан-минээн кэлэн, эдэр саас  эрчимнээх эйгэтэ аргыстаах араас омук о±олоро µ³рэнэллэр.

Филиал хара тэриллиэ±иттэн СГУ  ректордара В.В. Филиппов, A.Н. Алексеев уонна  АК «АЛРОСА» президенэ В.А. Штыров (кэлин СР Президенэ, билигин   РФ Советын Федерациятын Председателин солбуйааччы), «АЛРОСА» АК вице-президенэ И.К. Демьянов,  компания урукку салайааччылара  Л.А. Сафонов,  А.П. Морозкина, С.И. Зельберг  уо.д.а. к³м³л³рµнэн уонна кыттыыларынан, сир баайын хостуур  промышленность салаатын научнай-проектнай  институттарыныын ыкса сибээстээхтик µлэлэ´эн, элбэх  та´ымнаах, быыстала суох µлэлиир производствоны уонна науканы ситимниир  µрдµк квалификациялаах специалистары бэлэмнээ´и²²э сµрµн бол±омтотун уурар.

 1995 сыллаахха Политехническэй институт уонна «АЛРОСА» АК салайааччылара бииргэ µлэлиир дуогабар тµ´эрсэн, сайдыы-µµнµµ далаа´ыннаах тµ³нэ ма²ан тµ³рэ±ин т³рµттээбиттэрэ. Ол кµнтэн 20 сыл устата бу икки кыахтаах тэрилтэ, материальнай уонна интеллектуальнай эйгэлэрэ дьµ³рэлэ´эн, сэргэ-бииргэ та´аарыылаахтык, та´ымнаахтык µлэлээн кэллилэр.  2014  сылга  АК «АЛРОСА» вице-президенэ И.К. Демьянов уонна  институт директора А.А. Гольдман бииргэ µлэлиир «С³бµлэ´ии» докумуоннарыгар илии баттааабыттара — кэскилгэ айанныыр алгыстаах аартык арыллар эмиэ биир историческай тµгэнэ буолар.

1994 сылтан  институт  2095 специалистары бэлэмнээтэ,  ол и´игэр  1276 хайа инженердэрин. Кинилэр   «АЛРОСА» АК  производство±а баай опыттаах салайааччыларын такайыыларына µµннµлэр, сайыннылар. ¥ксµлэрэ хайа маастардарынан, главнай  инженердэринэн, сµрµннµµр специалистарынан,  отделлар начальниктарынан,  механиктарынан, подразделениелар   энергетиктэринэн  µлэлииллэр. Выпускниктар  Щетинин А.А.  уонна  Кучеренко Т.В. «АЛРОСА» Л. Солдатов аатынан премиятын  «Салалта эйгэтэ» диэн номинациятын лауреаттара  буолбуттара.

 Арассыыйа билинэр, аан дойду анаарар таґымыгар тахсары ситиспит институт студеннара  Россия Москва, Санкт-Петербург, Иркутскай куораттарын, Англия, Америка, Франция, Шотландия, Китай, Корея  µрдµк µірэ±ин кыґаларыгар сылтан-сыл билиилэрин хаІатталлар, норуоттар икки ардыларынаа±ы научнай-практическай конференцияларга ситиґиилээхтик кытталлар, граннары ылаллар.

Филологическай отделение студеннара сыл  ахсын  «IRЕХ», «Fullbright» норуоттар икки ардыларынаа±ы µ³рэх программатын гранын кыайаннар,  АХШ-гар  биир сыл устата стажировкаланаллар.   11 студент  кэккэ 11 сылларга АХШ-гар µ³рэннилэр.  Юбилейдаах сылга эдэр преподаватель, институт  выпускницата  Колтовская С.А. µ³рэх  гранын кыайан, АХШ  Мичиганнаа±ы университетын магистратуратыгар µ³рэнэ киирдэ.  

 2011 сыллаахха  английскай  салааны  бµтэрбит  Ньургуйаана Петрова, PhD  ученай степенигэр  «Семантико-синтаксические особенности глагольных конструкций в якутском алфавите» диэн тема±а диссертациятын Нью-Йорк штатыгар Баффело куорат университетыгар сити´иилээхтик  к³мµскээн,   ити университекка преподавателинэн µлэлиир.

Мария Кардашевская Duqnesne университетыгар магистратураны бµтэрэн баран,  Латинскай Америка уонна Азия дойдуларын ки´и быраабын харыстыыр ООН тэрилтэтигэр µлэлээбитэ. Кини  билигин   «IREX» диэн эдэр лидердэргэ аналлаах 2003 с. граннар программаларын конкурстарын кыайыылаа±а Сардаана  Николаевалыын  АХШ Питсбург университетыгар PhD ученай степенигэр диссертацияларын суруйаллар.

Ону тэ²э выпускниктар  атын куораттарга, Россия араас регионнарыгар, омук сирдэригэр карьераларын о²остоллор.  Кинилэр ортолоругар  Монхоров М.Ю.,  Бурятия Республикатын Энергетика транспорын уонна дорожнай ха´аайыстыбатын Министерствотын энергетика уонна энергосбережение сайдыытын Комитетын главнай специали´а (Улан-Удэ к.), Колмаков А.Д., ООО «К-энергетик» о²орор проектарын салайааччыта (Санкт-Петербург к.), Мамонов Т.А., «Телеканал-5» редактора (Санкт-Петербург к.),  Иванов К.Р.,  ОАО « СПБгипрошахт» инженерэ (Санкт-Петербург к.), Киров А.С., ВГТРК  сµрµннµµр  инженерэ ( Москва к.), Иванов Д.Д.,РАН социология институтун аспирана, ЗАО «PricewaterhouseCoopersAudit» консультант-аудитора (Москва к.)   Федоров А.Н., нефтегазовай системалары  эксплуатациялыыр инженер (Ставенгер к., Норвегия) уо.д.а. 

 Саха сирин ар±аа ³ттµгэр нефтегазы ту´а±а та´аарар сорук кµµскэ турбутунан, 2008с.   институт  нефть уонна  газ салаатын а´ан, 2012 с. ма²найгы хара²аччыларын кынаттаан к³тµппµтэ. Билигин нефть уонна газ салаатын 16 выпускнига оройуон нефтяной уонна газовай тэрилтэлэригэр, 10 выпускник   Сургутнефтегазка сити´иилээхтик µлэлии сылдьаллар.

¥³рэх модернизациятыгар, преподавателлэр профессиональнай та´ымнара µрдµµрµгэр са²а кыахтар  а´ыллан, институкка 2012 сыллаахха  010400.62 «Прикладной   математика уонна информатика» диэн са²а  специальность а´ыллыбыта.

Кулун тутар 10-12 кµннэригэр институт 20 сыллаах ³р³г³йд³³х юбилейын бэлиэтээтэ. Быраа´ынньыкка ыраахтан-чугастан ытык-мааны ыалдьыт б³±³ то±уоруста. Ол курдук, µ³рµµлээх тэрээ´и²²э М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу-или²²и федеральнай университет ректора, Саха  Республикатын «Ил Тµмэн» Государственнай Мунньа±ын депутата, Россия µ³рэ±ириитин  академиятын  член-корреспондена, педагогическай  наука доктора  Евгения Исаевна Михайлова, Саха Республикатын профессиональнай µ³рэхтээ´инин, кадрдары бэлэмнээ´ин уонна аттаран туруоруу министрэ, геолого-минералогическай  наука доктора Валерий Юрьевич Фридовскай, «ИлТµмэн» ГосударственнайМунньа±ындепутаттара  Юрий Михайлович Николаев, Гульсум Агзамовна  Бейсембаева,  Василий Валерьевич Потапов уо.д.а. кыттан, исти² э±эрдэлэрин тиэртилэр.

Дьоро кµнµнэн Дьокуускай Епархиятын Мирнэйдээ±и уокуругун Благочиннайа, Свято-Троицкай Приход настоятелэ, протоиерей  Владимир Севрюков  алгыс тылларын анаата.

Юбилей чэрчитинэн «Наука и инновационные разработки – Северу» диэн норуоттар икки ардыларынаа±ы научнай-практическай конференция 6 секциянан µлэлээтэ.

 Конференция киэ² далаа´ыннаахтык уонна µрдµк та´ымнаахтык барда. Москва, Санкт-Петербург, Екатеринбург, Новосибирск, Кемерово, Красноярск, Дубна, Пермь, Тюмень, Уфа, Челябинскай, Якутскай куораттартан, тас дойдулартан — Англияттан, Беларуссияттан, Германияттан, Канадаттан, Монголияттан, Таджикистантан, Украинаттан барыта 159      биллиилээх ученайдар уонна специалистар кыттыыны ыллылар.

Институт тэтимнээхтик, балысханнык сайдыытыгар А.А.Гольдман сµнкэн оруоллаа±ын мустубут дьон то´о±олоон бэлиэтээтилэр, «А±атын туйа±ын чиэстээхтик хатарар» диэн профессор Н.Д.Архипов долгуйан туран эттэ, Абрам Спиридонович саха дьонугар ³²³тµн  ис сµрэ±иттэн иэйэн а±ынна.

Быйыл Мирнэйдээ±и политехническэй институт комплекснай аккредитацияны аа´ар эппиэттээх сыла,  комплекснай аккредитациялары институт   2000, 2004, 2009 сылларга, оттон  былааннаахтык ыытыллар чопчу µ³рэх программаларынан аккретитациялары кэмиттэн-кэмигэр сити´иилээхтик ааспыта.

         Быйылгы сылга ³сс³ биир µ³рµµлээх, ³р³г³йд³³х µтµ³ тµгэн кµµтэр — Саха Республикатын Президенэ  Е.А. Борисов к³м³тµнэн  филиал са²а µ³рэх-лабораторнай корпу´а Алмаастаах куорат биир кэрэ к³стµµтэ буолан,  сотору кэминэн  куорат 10-с кварталыгар дьэндэйиэ, алгыстаах аанын µµнэр к³лµ³нэ ыччаттарыгар дьиэл тэлэйиэ.

Александра ГРИГОРЬЕВА, Мирнэй

7 апреля, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*