Мутукай муҥнаах

14 сентября, 2014 в 0:03
кул

Мутук уола Мутукай куорат итиититтэн, дьаарыттан, буруотуттан куотан тыаҕа тахсан алдьаннаҕым үһү. Эрэй диэни илэ өйбүнэн сылдьан олоон ыллаҕым. Аһыыр баҕаттан уонна акаарыбар даҕаны. Мать диэн баран күрүүрүм буолла. Бу кэриэтин мантан инньэ вегетарианец буолуом, кыһыттахтарына.

Тоннанан да эти сиэтэххинэ сүүрбэ эрэ бырыһыан белога иҥэр үһү дии, оччотугар тугу гынаары эти хааланабытый? Кыһыыбар аара көрсүбүт биир эмэ ынаҕы тэбэн ааһыам буоллаҕа. Кинилэр тустарыттан бу эрэйи-муҥу көрө сырыттаҕым. Арба, бэҕэһээ кимнээх эрэ оттуур ходуһа күрүөтүн аанын саппакка барбыттар быһыылаах, ынахтар аармыйалара киирэн, бугул бөҕөнү дэлби ыһан-ыһан кэбиспиттэр. Оту буортулаан, курулатан турдахтарай диэн өһөөн дьаабыланнахтара. Аара ынах сааҕа бөҕөтө. Сураҕа, сайылыктан киирбит сүөһүлэр үһү. Уопсай дууһалар. Анал бостууктаахтар үһү да, ол ааргылара ынаҕа хаһын, ханна аһыахтаахтарын да билбэт диэбиттэрэ. Дьон син үлэ булан айаҕын ииттинэр. Дэриэбинэ киһитэ-сүөһүтэ күн-түүн элбиир. Ол тухары үлэ миэстэтэ эбиллэн иһэрэ эбитэ дуу? Көннөрү иитимньи эрэ буолан олороллоро дуу?

Бу ходуһалара уһуна-киэҥэ, сатыы киһи быстыыһы. Бэйи, кыһыыбын өссө тугунан таһаарабын, үөммүн тугу гынан хаптатабын? ¤а, ходуһа күрүөтүн аанын саппакка эрэ элэс гыныахха. Кэлин кэлээччилэр, быһа үлэ диэн баран умса түһээччилэр сабыахтара эбээт.

От да от айдаана. Дьиэ иһигэр от эрэ туһунан лэбэйдэһэллэр, оттуу сылдьан эмиэ оннук. Бүгүн баҕас сорох охто сыста. Нэлэччи ардахха охсон кэбиспиттэр. Быһа тыраахтырдаах баһылыктара бэйэтинэн холтууралаабыт. Оҕус диэтилэр эрэ диэн киһиҥ көстөр сири барытын солообут. Инньэ гынан, атын дьон ирээтин кытары кырыйбыт. Ол туһуттан аҕыс айдаан тахса сыста. Анараа дьон тоҕо сирбитин уордугут диэн уордайаллар. Бэтэрээҥҥилэр оччотугар охсуллубуту мунньан ылыҥ ээ дии охсоллор. Сэлээннэһэн, биир дьураа сир соннук сыппытынан кыстыа ини. Мин испэр бу дьон тыл-тылларыгар киирсибэккэ атырдьаҕынан «стенка на стенку» киирсэллэрэ буолуо диэн көртөн матымаары бэлэм олорбутум.

От да от айдаана, мин оту сиэбэппин, ол туһунан истиэхпин да баҕарбаппын. От мунньан сүөдэҥниирим да сөп. Били ардахха охсубуттара сиргэ дэлби хам сыстан хаалбыт, кыраабыл да киирбэт. Тииһин сытыылаатахха эрэ арыый тарбыыр буолара дуу? Биир субурҕаны оҥорон баран сорох сөп буолла. Сытынан кэбиһиэҕи атыттар аччаччы тэбинэн туран үлэлээ да үлэлээ. Бу иһин мэтээл биэриэхтэрэ диэтэхтэрэ дуу? Көрөллөрүгэр хамсаннаҕа буолабын, киэр хайыстылар эрэ хаппыт хартыыҥка курдук харан хаалабын. Сатаатар бу кыраабыл уга дуу, баһа дуу тостон сынньаппат. Сүбэлэнэн сотору-сотору отууга тиэстэбин. Сытан эрэ эйэлээх баҕайытык сэргэстэһэ үүммүт хатыҥнары одуулаһабын. Бэйи эрэ, онтуларбыт оҥо быһыллыбыт суруктаахтар эбит. Бай, киһи киһиэхэ кэпсээбэт быдьара… Хата, бу үчүгэй буолаарай. Бэйэм курдук дьиикэйдэр бу да диэки бааллар эбит диэн санаам биллэ көнньүөрдэ. Абааһы отун тарыы өссө киирэн көрдүм да, сүрэх эбиллибэтэ, сүһүөх тулуйбата.

Күрүөххэ, бу хонууттан киэр барыахха. Эт сиэм этэ диэн эт-эти көһүтүөх суох. Соевай да этинэн сылдьыллар ини. Хайа бу туох хара накааһай, саха төрүт дьарыга дии-дии өлө-тиллэ үлэлээһин. Сайын эрэй, кыһын биир атын эрэй. Эргийэн кэлэ турар биир дьарык, туох да бонус көрүллүбэт. Ол да иһин чуо Саха сиригэр бэйэҕэ тиийинии аһара элбэх. Туох тулуйуой бу аат үлэтин. Мин бүгүҥҥү ааттаах күҥҥэ хаста да инньэ гыммыт киһи диэн санаталаабытым. Арба, бу диэки биир оҕо оттуон сүрэҕэлдьээн, от үлэтин бырачыастаан, от саҕана быаланан кэбиспит үһү. Ону ол диэбэккэ бу дьонуҥ оттуу турбуттар. От буоллаҕа, ол киһи диэн. Сэрии да буолбутун иһин от оттонуохтаах, ынах аһыахтаах. Арай, «конец света» буоллун? Эмиэ ньүдьү-балай оттуу туруох муҥнара дуу? Субурҕа субуллан бүппэт да бүппэт. Манныкка насвай абырыа эбит да, манна туох да допинг суох.
Сах сиэтин аат үлэтин, айах айдаанын, от мучумаанын. Мин атахха биллэрэбин, куораппар күрүүбүн. Онно барбах аҕай пивкалыы-пивкалыы кыыс кууһа сыппытым уонунан ордук. Манна кыыс суоҕар дылы. Арба даҕаны, оннук диэн баар этэ дии. Мантан түүн шоулуу барбыт киһи дуу? Тууй-сиэ, бу дойдуга туочука диэн суох үһү. Милииссийэ да суох, суотабай да суох, инет да суох – туох да суох. Дьахтар баҕас баар ини, ол кыылы туох сиэй. Шутка  Насвай суох, арыгы суох, сибээс суох – дьахтар ону барытын солбуйуо дуо? Дьэ, ону мантан түүн көрүөхпүт. Мантан салгыы от да от диэн лэбэйдээтэхпинэ, ол аата Мутукай ол түүн үчүгэйдэтэн, амтаһыйан, онон сылтаҕыран оттуу хаалбыт эбит диэн өйдөөрүҥ. Олох сүттэхпинэ, бу киһи мать диэн баран ыйанан кэбиспит эбит диэн сэрэйээриҥ. Атынынан киирдэхпинэ, Мутукович, дьахтардыах баҕата батарбакка атын сирдэри аймаан эрэр дии санаарыҥ.
МУТУКАЙ.

14 сентября, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*