Мыла: 1937 сыл хатыламматар ханнык

1 апреля, 2014 в 0:06
default

Бу, орто дойдуга баар буолуо±уттан, «киґи» диэн ааттанар харамай, син атын кыыллар-сµіллэр курдук, аґылык, сир-уот, таІас-сап былдьаґан, охсуґан-этиґэн барбыта биллэр.

Аныгы, муІур билиилэммит XXI µйэ дьоно да, ол тірµттэрбититтэн соччо ыраата иликпит быґыылаах – ким кµµстээх, элбэх аармыйалаах бэлиитикэни талбытынан такайар, дьон ійµн-санаатын холкутук бутуйар. Ити туґунан кµннэтэ кірі-истэ, аа±а-билэ сылдьабыт.

Чэ, холобур курдук а±ыннахха, Крым тумул арыытын дьоно-сэргэтэ Ыйытык (референдум) ыытан Арассыыйа±а холбостулар. Ити µірµµлээх сура±ы іріспµµбµлµкэ араадьыйатыгар кэпсээбит Баґылай Уйбаныап диэн «Билии» уопсастыба бэрэссэдээтэлэ киґи «96 бырыґыан «холбоґорго» диэн куоластыыллар, 100 бырыґыан эбитэ буоллар іссі µчµгэй буолуо этэ» диэн, сэбиэскэй са±анаа±ы «биир санааланыы» хат эргиллэн эрэриттэн µірэрин биллэрдэ. Уопсайынан да±аны, Арассыыйа киин ханааллара «туспа кірµµлээхтэри, атын санаалаахтары» эфиргэ быктарбат буоллулар. Ааспыт суруйууларбар Григорий Явлинскай «Биґиэхэ – барыта имитация» диэбитин санаппытым. Бу сырыыга Арассыыйа самай аа±ыллар, «норуодунай» хаґыата «АиФ»-ка бэчээттэммит «Почему у хлопцев чубы трещат?» (№12 от 19-25 марта) диэн ырытааччы Вячеслав Костиков суруйбутун булан кіріргµтµгэр сµбэлиэм этэ. Ити суруйууга ааптар Украина±а буола турар быґыыга-майгыга Эмиэрикэ биэрэр сыанабылыгар, Арассыыйаттан туґанан (биґиги гааспытын оттунан) олорор Европа дойдулара кыттыґалларын (то±о  кыттыґалларын) быґаарар. Суруйуутун тµмµктµµрµгэр: «Европейцев настораживают ползучее возвращение советской идеологии, мания имперского величия, удивляют возросшая активность коммунистов, накачка русского  ура – партиотизма. Накладываясь на память о жизни за Берлинской стеной, эти сигналы создают не самое благоприятное впечатление о новой России», — диэнинэн бµтэрбит.

Кэнники кэмІэ нууччалары «баттыыр-ата±астыыр» Украина уобаластарыттан ураты, іссі Прибалтика судаарыстыбаларыгар, Приднестровье±а да буоллун, нууччалыы саІалаах дьоннорбут референдумнаан «Арассыыйа±а кыттыґабыт» диэтэхтэринэ, ити судаарыстыбалар сирдэрин-уоттарын былдьаґыах муІмут дуу? Дьэ, оччо±уна, «ким кµµстээх – ол тойон» диэн былыргы импиэрийэлии ій-санаа идеология сабардаары гынна» диэн Европа дойдулара Арассыыйаттан дьаарханаллара сіп да буолаарай? Онноо±ор, «Союзное государство» буолан олорор Белоруссиябыт дьаарханар курдук. Крым эрэ референдум «де факто» эрэ ылынан, «Крым – это российская земля» диэтилэр. Холбоґуктаах нациялар дойдулара да, Крым Арассыыйа±а холбоспутун биґирээбэтилэр. Тэлэбиисэри кірі олорон, «бэйэбит эрэ µірэр, салют ытан уруйданар курдукпутун бэлиэтиигин. Дьикти дии санаабаккыт дуо? Оруобуна, сµµрбэттэн тахса сыллаа±ыта суох буолан хаалбыт Сэбиэскэй Сойууспутун тилиннэрэ сатыыр дьоннорго маарыІнаан эрэбит – Европа омуктара дьаарханаллара да сіп курдук.

«Справедливая Россия» хаґыат 7 №-гэр (25.02.14 с.) Егор Еремеев «Оборона» диэн суруйуута баар. Онно суруллубутунан, 2020 сылга Арассыыйа аармыйата 1 мілµйµін саллааттаах, 2300 саІа танкалаах, 1200 саІа сімілµіт-біртілµіт, 50 саІа байыаннай хараабыллаах, 28 саІа подлуодкалаах буолуохтаах. Ити аарыма кµµґµ-уо±у сибээґинэн хааччыйан дьаґайарга 100 саІа Сир аргыґа Орбита±а таґаарыллыахтаах эбит. Дьэ, ити сыалы олоххо киллэриигэ, кэлэр сылга 755 млрд дуоллар µбµлээґини оІорорго Путин эрэннэрбит (оттон биґиги президеммит эрэннэрбитин хайаан да толорорун бука бары бэркэ диэн билэбит – муІур былаас киниэхэ баар).

Ол аата (сааґырбыт кілµінэ дьонноро ійдµµбµт), кыра кыґал±алары аахсыбат буолуу сыллара иґэллэр.

Бу, а±ыйах хонуктаа±ыта іріспµµбµлµкэ Общественнай палаататын уонна Бµлµµ улууґугар дьаґалтатын кі±µлээґиннэринэн Бµлµµ куоратыгар экологияны чілµгэр тµґэриигэ тутуґаммыт «Гражданскай форум» диэн ааттаах улахан мунньах буолла. Биґиги улууспут Ґгµлээт, II Кµµлэт сирдэригэр ракета тобохторун тµґэрбэт туґунан этинэ сатаатыбыт. Ол эрээри, ити µіґэ ахтыллыбыт дойду Оборуонатыгар анаммыт 100 саІа Сир аргыґын таґаарарга анаан тутуллар «Восточнай» космодром трассатын уларыталларыгар, биир бэйэм, ончу саарбахтыыбын. Оннук.

Биллэн турар, халлаантан «Саґархай ілµµ» самыыра тµґэрин утара сатыахпыт да, били, урукку Хрущев са±анаа±ы «Мы им покажем кузькину мать» диэн бэлиитикэ ыытыллар буолла±ына, ол биґиги утарар куоласпыт «ура-партиоттар» кµµстээх хуордарыгар хоттороро саарбахтаммат. Јссі, аґара баран эттэххэ, «бэґис холуонна» дьонноро быґыылааххыт» диэн сойуолаґан, буруйдаан да бардахтарына кіІµл.

Уонтан тахса сыл биир санааланан «Биир ньыгыл арассыыйа» паартыйа±а 60-70 бырыґыан куоластыы сылдьыбыт Саха сирин олохтоохторо Путин ыытар бэлиитикэтин, «ЕР» ылынар сокуоннарын хайдах утарыахтарай, хаппыталыыстар µбµлээн миитиннэтэр «Болотнайдарын» дьонун курдук былааска оппозиция буола сылдьыахтара дуо – бука, суох буолуо.

Дьэ, ол иґин суруйда±ым аайы биири лэбэйдиибин: былааска кіннірµ дьон сыґыаммыт-дьайыыбыт быыбарга куоластааґынынан эрэ быґаарылларын умнуо суохтаахпыт. Ракета тобохторо таммалыырын эмиэ – быыбарга куоластаан бырачыастыыр бырааптаахпыт. Итинник утарсыы сокуону кэспэт, сиэр-майгы ирдэбилигэр да эппиэттэґэр. Оттон, «ЕР»-ны, эбэтэр, муІур былаастаах Путины 60-70 бырыґыан куоластаан баран, сыыр намыґахтыы бэйэбит тойотторбутун, дьокутааттарбытын міҕµттµбµтэ буоларбыт тіґі сіп дии саныыгытый?

Эбэтэр, суруйуум иннигэр ахтыбыт Баґылай Уйбаныабым курдук, былаас тугу эппитин «одобрямс» эрэ буола сылдьыахтаахпыт дуу – Сэбиэскэй са±анаа±ы «саІата суох ньимиликээннэргэ» кубулуйан бµттµбµт дуу? Урукку суруйууларбар да ірµµтүн хатылыырым биир: Ельцин са±ана ылыныллыбыт РФ Конституциятя (Тірµт Сокуон) олус µчµгэй ис хоґоонноох, тус биир киґиэхэ – гражданиІІа толору бырааптары, кіІµлµ мэктиэлиир. Хомойуох иґин, былаастаах дьоммут уонна «ЕР» паартыйа былааґы норуокка тиэрдибэккэ, бэйэлэригэр эрэ туґалаах сокуоннары талбыттарынан ылына-таґаара олороллор, дьиІ иґигэр узурпациялаан олороллор. Госдума±а баар паартыйалар кірµнньµк, Явлинскайдыы эттэххэ «парламентаризмы имитациялыырга» аналлаахтар – син биир «ЕР» со±ото±ун сокуоннары ылына олорор. Суолтатыгар утарбыта, альтернатива сокуоннары суруйбута буолар сымыйа оппозиция былааска эрэ наадалаах – имитация оІорорго «демократия±а» оонньообута буоларга. «Болотнай» айдааныттан ча±ыйан, оччотоо±у президент Дмитрий Медведев парламеІІа, киирбэтэх кыра паартыйалар Быыбарга кытталларын, субъектар баґылыктарын талыыны тіннірбµтэ эрээри, Путин µґµс болдьо±ор киирээт, эмиэ «гаайкалары хам тардан» барбыта. Былааґы утарар дьоннору «пятая колонна», «иностранные агенты»  эІин диэн дьаралыктаан, «Уралвагонзавод» Трапезников курдук дьокутаат оробуочайдарынан «Болотнайга» бэрээдэк олохтоторго суоґур±анан, Удальцов, Навальнай курдук актыбыыстарга холуобунай дьыалалары тэрийэн, этэргэ дылы, дойдуга «тимир ытарча эргийбитин» биллэрбиттэрэ, кырдьык билигин оппозиция тэрийэр миитиннэрин туґунан туох да иґиллибэт буолла.

Биґиги, кіннірµ дьоннор, «1937 сыл хатыламматар ханнык» диэн кутуйах иинин кэІэтэргэ эрэ тиийэбит. Ол, Сталин са±анаа±ы репрессиялар а±ыйах ахсааннаах саха норуотугар хайдах дьаґыйбыттарын ійдµµбµт: бэйэбит дьоммут тыллабырдарынан саха чулуу дьонун суорума суоллаабыттара, сибигинэйэн саІарара ча±ардарга кубулуппуттара. Билигин да, онуоха майгынныыр балаґыанньа µіскээтэ±инэ, былааска, бэрт буола сатаан, бэйэ бэйэбитигэр донуос суруйааччылар да кістµіхтэрин сіп.«Хомойуох иґин» диэн тоґо±олоон бэлиэтиэххэ. Оннук эрэ буолбатын, саха сахатын сиэспэтин – Ґрдµк айыылартан кірдістіхпµт буолуохтун.

Хаґыаттар суруйалларынан, Украина±а µіскээбит быґыы-майгы 굴эйэн, іріспµµбµлµкэбит Ил Дарханын талыы быыбарга аны 굴µн буолуо±ун билгэлииллэр. Кэм-кэрдии сотору биллэриэ.

Урукку да суруйууларбар этиллибити хатылыыбын: саха дьоно, тыабыт сирин быыбардааччылара, улуустаґыыны умнан, чулуу дьоммутун аґа±астык кµрэстэґиннэрэн, хандьыдаакка турбуттары улахан омуктарбытыгар уган биэрбэт курдук, сытыары-сымна±ас быґыыбытын киллэрэн, сыччах, о±уруктаах ійбµтµнэн, сатабыллаах албастарынан ійіін талыахтаахпыт – урукку быыбардары санаатахха, киґи куйахата кµµрµіх курдук. Ол-бу ньэгэй кістµµлэр, хараІа пиардар, ханнык эрэ компроматтар кібін кэлэллэрэ саарбахтаммат. Ону барытын уйан-тулуйан, чулуу дьоммутун бэйэ-бэйэлэригэр тµґµілэппэккэ аґарбыт-талбыт киґи. Оннук.

Макар МЫЛА, Бүлүү

 

1 апреля, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*