Роман Егоров: Кыра базальт хотоннор

9 апреля, 2014 в 3:34
Хотоны

    «Туймаада Лизинг” генеральнай директора Семен Ивановтыын базальдынан тутуллар кыра кээмэйдээх, чэпчэки сыаналаах европейскай хотон ту´унан кэпсэтэн баран ааспыты санаатым.

1930-с сыллар кэннилэриттэн ыраас олоххо, дьиэттэн хотоннору араарыыга Саха сиригэр культурнай революция диэн ыытыллыбыта. Би´иги э²ээргэ гражданскай сэрии геройа, ЯЦИК чилиэнэ, Г.В.Егоров ити µлэ±э уонна оскуолалары тутууга кµµскэ µлэлээн культармеец аатырбыта. Бу да хотоннор сµ³´µ иигинэн-саа±ынан туолбут уулуссалардаах, саах сыбахтаах Чоочо баай хотонунан дьµдэх к³стµµлэммит дэриэбинэлэрбитин ис оло±ун ыраа´ырдыыга, саа´ылаа´ы²²а, дэриэбинэ ис-тас к³стµµтµн тупсарыыга улахан хамсаа´ыны та´аарыы´ылар. Билигин ырыынакка са²а оло±у тутууга би´иэхэ сонун идеялаах ону олоххо киллэрэн о²орон та´аарыыны µрдэтэр, тµргэн сайдыыны а±алар дьон олорор сирин кэрэ к³стµµлµµр идеялардаах дьон наадалар. Бу ту´унан би´иги президеммит Е.А.Борисов куруук то´о±олоон бэлиэтиир.

 То±о Г.В.Егоровы санаатым? Ханна да тиий, дьоно к³´³н а²а´ан турар тµннµктэрдээх, дьардьамата хаалбыт хотоннордоох быра±ыллыбыт у´аайбалар дэриэбинэлэрбитигэр а´ара элбээтилэр. Саах сыбахтаах Чоочо баай хотоно кирэ-ха±а, иигэ-саа±а тас к³стµµтэ дэриэбинэлэр ис-тас к³стµµлэрин дьµдэтэр. У´аайбалары киртитэр саах сыбахтаах хотоннор. Бэл диэтэр, хотоннорун у´аайбаларыгар уулусса диэки ³ттµгэр тутан дэриэбинэ уулуссаларын буортулуур ыаллар дэриэбинэлэргэ элбээбиттэр. Бу ырыынакка киирбиппит сµµрбэттэн тахса сылын устата  хас биирдии б³´µ³лэк ба´ылыктарын т³б³тµн сµрµн ыарыытынан буолла.

Б³´µ³лэктэрбит к³стµµлэрин хайдах тупсарабыт? У´аайбалар к³стµµлэрин хайдах ыраас, тупса±ай о²оробут? Итиннэ эппиэт: Семен Семенович бу кыра базальт хотонноро эбит диэн бэрт чугас сытар эппиэти булабыт.   

      Аныгы германскай оборудованиенан ынах ыыр кыра 10, 20, 30, 40, 50 т³б³±³ анаммыт сэндвич панелларынан тутуллар базальт хотоннор ис-тас к³стµµлµµн кэрэ, тупса±ай буолаллар. Но´уому «Синтай» тракторынан та´ааран тута анал миэстэ±э эбэтэр баа´ына±а та´ыллар буолан хотон и´э-та´а ыраас, сырдык, сылаас. Ынах но´уома балбаах буолан у´аайба±а ³р³´³лµµ кыстаммат. Уулусса±а ы´ылла сыппат. £сс³ тимир лии´инэн сарай о²орон, онно от рулоннарын харайар буоллахха, хас биирдии у´аайба ис-тас к³стµµтэ быдан тупсуу´у. Маннык тупса±ай хотоннорго аныгы техниканан, технологиянан сэбилэнэн, сµ³´µ µлэтигэр эдэр ыччат быдан сыстыа ынах сµ³´µ т³б³н³н ахсаана дэлэйэригэр к³дьµµстээх µлэ са±аланыа эбит. Эбиитин бу аныгы кыра хотоннору тутуу б³´µ³лэктэрбитин быдан ыраас, тупса±ай к³стµµлµµ´µ.

    Ааспыт ыстатыйабар «Туймаада Лизинг» 2006 сылтан тыа сиригэр олус ту´алаах 12 ты´ыынча «Синтай» тракторы Кытайтан а±алан атыылаабытын ту´унан суруйбутум. Аны дэриэбинэ±э бу аныгылыы тупса±ай к³стµµлээх хотоннор дэлэйэн, ити трактордар курдук дьон µлэтин чэпчэтиигэ улахан к³дьµµстээх буолсулар. Ха´аайын хас т³б³ ына±ы тутар хотону туттарын бэйэтин кыа±ын суоттанан бы´аарыы ылынан талар.

     Былыр сµ³´µ а´ылыгын баты´ан алаастарынан, µрэхтэринэн бытанан олорбут сахалар ынах сµ³´µ т³б³тµн т³´³нµ иитэллэринэн бэйэлэрин кыахтарын баайдарын аахсаллара. £бµгэлэрбит от оттуур мас кыраабыллаахтара, атырдьахтаахтара, элитиэпкэ хотуурдаахтара, о±ус к³л³л³³хт³р³. Онтон ураты µлэлииллэригэр к³м³лт³ техникалара, судаарыстыбаттан к³м³лт³ субсидия, ороскуоту сабыы курдук к³м³ харчы суох этэ. Ол гынан баран били²²и би´игиннээ±эр элбэх сµ³´µнµа´ы тутан бэйэлэрин ииттэн олорбуттар. Ат к³л³н³н та´ан эбиитин промышленность µлэ´иттэрин арыынан, этинэн хааччыйбыттар.

     Ол курдук уонтан а±ыйах сµ³´µлээх ки´и умна´ыт, кумалаан ахсааныгар киирсэрин ту´унан кэпсээни о±о сылдьан истэрбит. 20-30 т³б³ ыанар ынахтаах ки´и кыанар ыал ахсааныгар киирсэрэ. 30-50 т³б³ ыанар ынахтаах ыал орто баай. 50-100 ынахтаах ки´и баай ки´и. Сµµстэн тахса т³б³ ыанар ынахтаах ки´и улахан баай ки´и диэн арахсаллара. Онтон билигин араас модун техника: трактор, массыына оттуур, тиэйэрта´ар техника дэлэйбит µйэтигэр олорон бала´ыанньабыт хайда±ый? 50, 100, сµµстэн тахса т³б³ ынахтаах кыахтаах баай баа´ынай ыаллардаахпыт дуо?

     Аны  талы² хотонно. Ким сэндвич панелынан тутуллубут хайдах хотону ылыан ба±алаах бизнес бырайыагын о²орторо Дьокуускай куоракка СР АПК ИМК АУ кэлэ сыдьыаххытын с³п. Урукку аадыры´ыттан Орджоникидзе 22 нµ³мэриттэн Дьокуускай куорат Октябрскай 26/2 нµ³мэргэ 51 кабинекка к³ст³. Автовокзал та´ыгар «На горке» магазин кэннигэр турар КПД-ларга µлэлиир.

Арамаан ДЬӨГҮӨРЭП

9 апреля, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*