Роман ЕГОРОВ: Хотун Арылы

16 мая, 2014 в 3:27

Норуот ырыа´ыта а±алаах буолан ки´ини ³йдµ³хпµттэн ырыа би´игэр бигэнэн улааппытым.

А±ам Роман Яковлевич Егоров ордук сайыны к³рс³ ы´ыахтарга сахалыы та²астаах сэттэ кыталык кыыс, то±ус уолан уол арыалланан, толору симэхтээх ма²ан атын миинэн, бэрт кµµстээх кэрэ куола´ынан алгыс ырыатынан ы´ыахтары а´ара ураты астык буолара. Ол и´ин эбитэ дуу, ырыаны таптыыр, с³бµлµµр дьо²²о сы´ыаным, ³йд³бµлµм миэнэ ураты. Кинилэри ыраах айа²²а сылдьан, массыына араадьыйатыгар, дьиэтээ±и олохпутугар, сынньала²мытын атаарарбытыгар ³рµµ истэн, µ³рµµлэрин-к³тµµлэрин, олоххо к³рµµлэрин µллэстибит са±а сананабыт. Бэйэм дьон сэргэ с³бµлµµр улахан ырыа´ыт а±алаах да буолларбын, а±ам курдук ырыа ис кутугар ылларан сатаан толорбот аньыылаахпын. Ол эрээри бэркэ киэн туттар, астынар элбэх муусукаан, ырыа´ыт до±оттордоохпун. Кинилэр дьо±урдарыгар, талааннарыгар ³рµµ сµгµрµйэбин.

Хас биирдии ырыа´ыт, муусукаан бэйэтэ тус-ту´унан айар куттаах, толорор истииллээх, дьикти кэрэ куоластаах, исти² иэйиилээх этэр тыллаах-³ст³³х буолар.

£сс³ эдэр сааспар ырыа айарынан дьарыктана сатаан эрэй б³±³тµн к³р³н баран табыллыбатах тµгэннэрдээхпин. Ким эрэ хо´оонугар бэркэ астынан туран бэйэм айбыт са±а сананан ыйы бы´а ырыа ыллыыбын. ¥³рµµ-к³тµµ, астыныы, ³рµкµйµµ б³±³т³ буолабын. Ол сылдьан ³йд³³н кэлбитим, Владимир Татаринов, Аркадий Алексеев эбэтэр Валерий Ноев муусукаларын µµт маас тµ´эрэн ким эрэ хо´оонугар толоро сылдьар буолааччыбын. Онтон ыла бэйэбиттэн бэйэм кэлэйэн: «Кэбис, маннык буолла±ына кэлтэй кµлµµгэ барыы´ыбын»,- диэн ол дьарыкпын эрэй кыратына эрдэ-сылла быра±ан турабын. Ону кытары дьо±ур-талаан сыстыбат ки´итигэр, хайдах да сордон, сыстыбат эбит диэн бигэ ³йд³бµлгэ кэлбитим.

Сааскы сырдык сылаас кµннэр µµнэн, харалдьыкка ньургу´ун тыллан, былыр былыргыттан кыыдааннаах кы´ын кэнниттэн кэлэр, кµµтµµлээх сааскы ча±ылхай кµннэрбит кµлµмµрдээн эрэллэр. Этэр курдук, ки´и эрэ сµргэтэ, дуу´ата истиҥ иэйиигэ куустаран ыллыах-туойуох, µ³рµ³х-к³тµ³х, сµрэхтээх эрэ сµргэтэ к³т³±µллэн сµ´µ³±э кычыгыланыах кэрэ кэмнэрэ µµннµлэр.

Маннык тµгэннэргэ анаан-минээн кичэллээхтик ууруна сылдьан таптаан истэр ырыа´ытым Хотун Арылы — Елена Старостина толорууларыттан «Олох тыына» диэн ырыатын таптаан истэбин. То±о эрэ бу ырыанан бигэтэн хас сарсыарда аайы о±олорбун у´угуннарабын. Сиэттэрим кэрэ муусука до±у´уоллаах у´уктан са²а кµнµ к³рс³ µ³рэн-к³т³н чо±улуспут харахтарыттан дуу´ам манньыйар. Бу ырыа олус кэрэ, дьо´ун долгутуулаах тойуктара, ыччаттарбын кµннээ±и олоххо кынаттыыр, кµµстэригэр кµµс угарга дылы. Сиэннэрим, о±олорум ырыа алыптаах, иэйэр дор±оонугар куустаран кµннээ±и тµбµктэригэр тµ´эллэрин к³р³р миэхэ бэйэтэ ту´унан дьикти, кэрэ к³стµµ.

Хотун Арылы «Олох тыына» ырыатыгар бииртэн биир сахалыы тыл маанытын дьикти муусука алыптаах дор±оонноругар ти´эн сµрэхтээх эрэ с³±µ³х, дуу´алаах эрэ долгуйуох исти² иэйиитин дьо´уннук долло´ута туойар. Дьи²нээх саха мааны Далбар хотуна бар дьонугар, ыччаттарыгар анаан ки´и эрэ истэ олоруох µ³рµµ-дьол илдьитэ о²орон, бар дьонун дуу´атыгар дьикти кэрэ муусуканы дэлэгэйдик долло´ута кутара истиэххэ кэрэтиэн.

 Елена Старостина толорор: «Хаты²нар сайыны тµ´µµллэр», «Иэйиилэр» «Ыллаа кµ³рэгэй», К³рд³´³бµн» «Алгыстаах Тааттабар», «Сааскы музыка», «Нууралга», «¥тµ³ сарсыарданан Сахам сирэ» уо.д.а. ырыаларын Хотун Арылы толоруутугар бар дьоно таптаан истэр.     

  Елена Старостина Оло²хо дойдутугар уус тыл маанытын ба´ылаабыт саха дьо´уннаах дьоно уутуйан µ³скээбит, хо´оо²²о хо´уллубут, ырыа±а ылламмыт талыы талба Таатта улуу´угар олус кэрэ айыл±алаах Хара Алда²²а µ³´ээ²²и аар тойон ыйаа±ынан кыыс о±о буолан айыллан кµн сирин к³рбµтэ. Кµлэр-µ³рэр кµннээх о±о саа´а Саха сирин биир мааны муннугар Хара Алда²²а ааспыта. Ситэн-хотон, улаатан 2000 сыллаахха аатырбыт Ураллаа±ы Свердловскай консерватория±а идэтийбит ырыа´ыт идэтин  ба´ылаан т³р³³бµт Сахатын сиригэр µлэлии кэлбитэ.

 Идэтинэн театрга биир сыл µлэлээн баран айар µлэ абыла²ар ылларан, Дьокуускайдаа±ы эстрада театрыгар кµн бµгµнµгэр диэриайымньылаахтык µлэлиир. 

  Хотун Арылыга бу аат и²иитэ бэйэтэ ту´унан кэпсээн. Аат кини айар µлэтин истиилин, тутулун уларытан, дьи²нээхтик сахалыы ырыаны толорор артыыс о²орбута. 2006 сыллаахха аатырбыт норуот таптаан ыллыыр «Ньургу´уннар” ырыа муусукатын суруйбут Василий Протодьяконов уонна Куорсуннаах — Елена Слепцова бииргэ µлэлии сылдьан кµлэ-µ³рэ ити аатынан ы²ыраллара устунан и²эн хаалбыт. В.Протодьяконов Ленаны Хара Алдан моонньо±онунуу хап-харанан арылыччы к³рбµт харахтаа±ын и´ин Арылы диэн ы²ырар эбит. Онтон устунан Хотун Арылы диэн сµрэхтээбит, эбиитин аатын бастакы буукубаларыгар иитиллибит ийэ буору² Хара Алдан са±аланар буукубалара бааллар диэн итэ±этиилээхтик с³рµ-с³птµк бы´аарбыт. Аны к³нн³рµ и²пэтэх, ити ааттан сэдиптээн Елена Старостина нууччалыы, атын араас омуктар тылларыгар ырыаны, опернай партиялары толорорун, устунан тохтоппут. Билигин ырыа´ыт дьи²нээх сахалыы куттаах ырыаларынан µлµ´µйэр, а²аардас т³р³³бµт тылынан суруллубут ырыалары бар дьонун µ³рµµлээх чаастарыгар утары бэлэх уунар.

    Ырыа´ыт Елена Старостина «Саха омугар ананан» диэн биир дойдулаа±а Надежда Андросова хо´оонугар бэйэтэ суруйбут муусукатыгар толору сахалыы симэхтээх саха атын µрдµгэр кийиит кыыс курдук симэнэн айаннаан и´эн толорбут ырыатынан килиип о²орбут. Ырыа±а ылланарын курдук, саха талааннаах ырыа´ыт кыы´а ыллаа, туой тапталлаах саха² омугар анаан.  

    Ытыктабыллаах ырыа куттаах Хотун Арылы, айар дьо±уруҥ ³сс³ арыллан, ыллаан-туойан сити´ии эрэ сэтиилэн, кыайыы-хотуу эрэ кынаттан, айыы´ытыҥ аргыстатын, иэйэхситиҥ э²ээрдэстин, ыллыыр-туойар тойугу² бар дьо²²ор таптал, µ³рµµ дьол кыымын эрэ сахтын. Татаар тыллаах таба эппэтин, сытыы кылыс тыллаах бы´а са²арбатын, Дом ини дом!!!

Арамаан ДЬӨГҮӨРЭП

16 мая, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*