Соруга туохханый?

13 октября, 2014 в 0:43
1-2.Уьук.Соруга туохханый

Арассыыйа эрэгийиэннэрин уонна омуктарынан түмүллүүлээх тэриллиилэрин баһылыктарын бэйэлэрэ талар көҥүллэрин 12 сыл устата быһан олорон баран, көҥүллээн, ахсааммытынан аҥаарбыт да буоллар, санаабыт көтөҕүллэн, бас-көс киһибитин таллыбыт.

СӨ-тин Киин быыбардыыр хамыыһыйата 2014 сыл балаҕан ыйын 14 күнүнээҕи быыбар түмүгүн оруннаахтык бигэргэппитинэн, саха бастакы талыллыбыт дарханынан Егор Афанасьевич Борисов буолла.

Быыбарга хас биирдии киһи бэйэтин кырдьыгынан ыйдаран кыттыахтааҕар олоҕурдахха, быыбардыахтаах дьон бары кэлэн куоластаан, 50,01%-на күһэйиитэ, үтүрүйүүтэ суох, Е.А.Борисовка куоластарын биэрбиттэрэ буоллар, норуот бүттүүн быыбардааһынынан талыллыбыт ил дархан дэниллиэ этэ. Холобур, Орловскай уобаласка күбүрүнээтэрдэригэр 89,17% куоластарын биэрбиттэр. Итини нэһилиэнньэтин итэҕэлинэн чахчы туһанар эбит диэххэ сатаммат. Тугу көрдөрөрүй?

Бастакы санаа, сэбиэскэй норуот биир сомоҕо өйдөөх-санаалаах буолуохтаах диэн идеология дьайыытыттан тахса иликпит. Иккиһэ, сололонон туһанан (адмресурс) нэһилиэнньэни олус үтүрүйүү түмүгэ. Үһүс санаам, көҥүл толкуйунан олоруоҕу баҕарбаттар. Быыбар көрдөрүүтэ, норуот кыттыыта төһө бырыһыанынан сыаналаныллыахтаах. Былааска олорооччулар ону тоҕо болҕомтоҕо ылбаттарын элбэхтик суруйа сатаатым. Норуот быыбарга бүттүүн кыттара, олоҕо туруктанарыгар кыһаллар, таҥара биэриэн кэтэһэн олорботун көрдөрөр.

Оттон биһиэхэ, СӨ-тин куоластыыр бырааптаах нэһилиэнньэтин 52,75% быыбарга кыттыыны ылбытыттан 58,79% Е.А.Борисовка куоластаабыт. Быыбардыахтаах 601 тыһ. 916 киһиттэн 186 тыһ. 659-һа (нэһилиэнньэ 31,01%) кини талбыт. Ити ахсаан этэригэр, адмресурс кыбыстыбакка туһаныллыбытын кыттыһыннардахха, Е.А.Борисовы норуот бүттүүн талбыт ил дархана диир тутах. Саха омук маҥнайгы ил дархана саарбахтык талыллыбыт эбит диир өйдөбүл үйэлэргэ суруллан хаалыыһы.

Төһө да былааска олорооччулар тутан олорор сололорун сүтэриэхтэрин баҕарбакка адмресурсы кэрээнэ суох туттан, быыбар түмүгүн бэйэлэрин туһаларыгар иэхпиттэрин билбит иһин, суут-сокуон быыбар эҥкилэ суох барбытынан аахпыттарынан, Е.А.Борисовы СӨ-кэтин баһылыга буолбутунан эҕэрдэлээччилэргэ кыттыһарга тиийиллэр. Бэлиитикэ көлүөһэтин эргитэр дьабыр күүһү тохтотуллубат эрээри Е.А.Борисов адмресурс кыайа-хото туттуллубатаҕа буоллар, быыбар түмүгэ хайдах эргийэн тахсыбыт буолуон өйдөөн үлэлиэхтээх. Бэйэтин аннынан сылдьар киэҥник иһитиннэр ситимнэри (СМИ), куоластаабатах уонна утарбыт дьону тарбыыр кэриэтэ кыйахаабат туһуттан, кыайыынан айхаллыыларын тохотоллоругар соруйуохтаах.

Е.А.Борисов баһылыгынан талыллан баран нэһилиэнньэ иннигэр тоһоҕолоон этитэлээбит сорох көрүүлэрин, кырата суох алҕастарынан ааҕарбын, ааҕаччыларга тиэрдэр саха буоларым ирдэбилэ.
Ил дархан солотун тутар сугулааныгар Е.А.Борисов эппит, биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр биир да суруналыыс саҥатын саба туппаппыт, санааларын сайа этэллэригэр кыах биэрэбит диэн. Ити этиититтэн мин өйүм туспа түмүктэри оҥорор.

Бастакыта. Арассыыйа судаарыстыбатыгар тыл көҥүлүн туһунан анал сокуон баар. Ама, ил дархан буолбутун да иһин, сокуону кэһэн көҥүл санааны саба туппаппыт, ол аата, туспа санаалаахтары сойуоласпаппыт диэн хайдах суруллубут сокуону кэспэтин үтүөнү оҥорор курдук дьоҥҥо тиэрдиэххэ сөбүй? Били, Е.А.Борисов хайдах үтүө дьиэ кэргэн аҕата буоларын хайҕаан тэлэбиисэргэ массыына ыытарын көрдөрөллөрүгэр суол быраабылатын тутуспатын көрөөччүлэргэ тиэрпиттэрэ. Хайдах эрэ, сокуоннары билиммэт, олус бардамсыйбыт киһи дуу диэх курдук.

Иккиһэ. Санааны сайа этэргэ кыах биэрэбит диэн эмиэ киһи өйүн таһынан этии. Дьону санааларын сайа эттэрэр кыах биэрээри норуот үбүнэн аһата олорор анал көрдөрөр, иһитиннэрэр, аахтарар тэрилтэлэрдээх дуо? «Саха сирэ», «Якутия», «Кыым» кытта өрөспүүбүлүкэ саламтатын үлэтин кытта сөпсөспөт хабааннаах суруйуулуры таһаараллар дуо? Суох. Тэлэбидиэнньэни, араадьыйаны этэ да барыллыбат. Тоҕо? Куттаналлар. Аһыыр иһиттэригэр хаахтыахтарын баҕарбаттар. Норуот бэйэтин харчытыгар, бэйэтин санаатын толору этэр кыаҕа суох. Көҥүл хаһыаттары аһаҕастык сабаттыы сатаабаты кыах биэриинэн ааҕыныахха сатаммат. Өссө кырдьыгы эттэххэ, көҥүл санааны суруйар хаһыаттары атыыга ылыахтарын баҕарбаттар. Тоҕо? Ким эрэ, хайдах эрэ суоһурҕанар буоллаҕа. Ити аһаҕас дьайыыттан атына үлэлиир буолуохтаах.

Бырабыыталыстыба иһитиннэрэр, көрдөрөр, аахтарар тэрилтэлэри үбүлээн, үчүгэй үлэтин туһунан эрэ норуокка тиэрдэр сүрүн соруктаах буоллаҕына, көҥүл санаа көмчүлэнэр, бэчээт сокуона кэһиллэр. Ол салҕанан барыахтааҕын, бэчээт департамена бырабыыталыстыба састаабыгар эбиллиэхтээҕэ этэр. Бүддьүөт үбүнэн харчыланар кими эрэ хайҕаан эрэ тахсар хаһыат да, көрдөрөр ханаал да, араадьыйа да суох буолуохтаах. Саха сиэринэн киһи бэйэтин хайҕаммат, бырабыыталыстыба таһымыгар ол эмиэ тутуһуллуохтаах. Бүддьүөт үбэ ил дархан, бырабыыталыстыба да, Ил Түмэн да бас билэн бачайдыыр харчылара буолбатах.

Е.А.Борисов киниттэн атын хандьыдааттарга куоластаабыттары «оппозиционный электорат» диэн сыыһа дьону баһааҕырдар. «Оппозиция» диэн латыынтан ылан туттуллар тылы бэлиитикэ таһымыгар сөпкө өйдөөн быктарыллыахтаах. Ыытыллар сүрүн бэлиитикэни иллэспэттик утары турар күүстэр СӨ-гэр суохтар. Сыыһанан ааҕан санааны этэр утары туруу буолбатах.
Уһук УЙБААН (Салгыыта бэчээттэниэ)

13 октября, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*