Сэриигэ баран өлбүт аҕаларбыт сырдык тыынын толуга…

22 мая, 2015 в 3:27
Дети войны

Ас-таҥас суох, аччык, аас-туор сыллар сатыылаабыттара. Дьон бөҕө хоргуйан өлбүтэ. Уопсай ииҥҥэ хоруоба суох көмөллөрө. Дьон аччыктаан эттэрэ иһэлийэрин «дьэҥкэрэн ыалдьыбыттар» дэттэрэллэрэ. Кыргыһыы толоонугар, сэриигэ сэйиэктэнэн өлбүт, Ийэ дойдуларын туһугар сырдык тыыннарын толук уурбут саллааттар кэргэттэригэр, оҕолоругар ханнык да пособие анамматаҕа, материальнай көмө оҥоһуллубатаҕа.

Дьиҥинэн, оннук көмө, өйөбүл атын цивилизованнай дойдуларга оҥоһуллар эбит. Ол өлбүт саллаат тыынын толуйуу диэн буолара дуу.

Сэрии саҕана араас нолуоктар, түһээҥҥэ, заемҥа булгуччулаах суруйтарыы олоххо өссө эбии ыарахаттары оҥороллоро, тиийиммэт-түгэммэт олохтууллара, эрэйтэн эрэйи эбэллэрэ. Ийэм тапталлаах кэргэнин сэриигэ сүтэрбит ыар аһыыта, кутурҕана сүппэт сүгэһэр, ыар баттык буолбуттара. Миигин, икки саастаах оҕону, ийэм эрэйдээх бэйэтэ хам аччык нэһиилэ сылдьан, үүтэ суох кураанах эмиийин эмтэрэн, аһата сатаахтыыр эбит. Мин, дэлби иинэн-хатан хаалбыт оҕо, хайдах тыыннаах хаалан, киһи-хара буолбутум эбитэ буолла? Эдьиийбин Федораны кытта сэрии сылларыгар уонна онтон да  кэнники кэмҥэ, 1955 сылтан олохпут арыый тупсуор диэри аччыктаан, аһынан-таҥаһынан олус кырыымчыктык улааппыппыт, эрэйдээхтик оҕо сааспыт ааспыта. Сэриигэ өлбүт саллаат тулаайах хаалбыт оҕотун уонна ийэлээх, аҕалаах иитиллибит оҕону сэргэ тутан тэҥниир сыыһа. Аҕалаах оҕолор кэм тоттук, сорохторо өссө алаадьынан, лэппиэскэнэн аһаан сылдьыбыттара, оттон биһиэхэ, тулаайах оҕолор эрэйдээхтэргэ, холбуйбут үүт күүгэнэ да баҕалааҕа.

Мин 2005 сылтан хаһыаттарга суруйан («Сэрии тулаайаҕынан ким  буолуохтааҕый?», «Сунтаар сонуннара” хаһыат, муус устар ый 2005 сыл, «Бастаан сэриигэ өлбүт буойуннар оҕолорун өйүөххэ», «Кыым» хаһыат 12 №-рэ, 01.04.2010 сыл) «Сэрии тулаайаҕа» диэн статуһу олохтуурга бэйэм этиилэрбин,  санааларбын бэчээттэтэн турабын. Өссө төгүл тоһоҕолоон туран туруорсабын — «Сэрии тулаайаҕа» диэн статуһу олохтуур, бигэргэтэр бириэмэтэ кэлиэ. Бастакы уочарат сэриигэ баран, уоттаах сэриигэ өлбүт буойуннар оҕолоругар «Сэрии тулаайаҕа» диэн статуһу иҥэриэххэ, анал киниискэлээн, бэлиэ олохтоон, пособие анаан. Сэрии тулаайаҕа диэн бэйэтэ да аата этэ сылдьар буоллаҕа дии, кимнээх буолуохтаахтара, төбөнү мэнээк сынньар да наадата суох. Бэйэлэрэ да улам аҕыйаан, көҕүрээн иһэр дьоннору. Күн-түүн сааһыран, айылҕа сокуонунан аҕыйаан иһэр буоллахпыт. Эбэтэр аҕыйыырбытын кэтэһэр бэйэлэрэ дуу диэххэ айылаах. Нэһилиэктэринэн сэрии тулаайахтарын испииһэктиир да түргэн буоллаҕа дии, сэриигэ өлбүттэр кимнээхтэрэ биллэр, ол дьоннор оҕолорун учуоттуур туох ыараханнаах үһү, тарбах иһинэн ааҕыллар тулаайахтар ордон хааллахпыт.

Сэриигэ баран өлбүт аҕаларбыт сырдык тыыннарын толугун, эрэйдээх-кыһалҕалаах оҕо сааскыт иһин Саха Республикатын бэрисидьиэнэ, бырабыытылыстыбата тустаах быһаарыыны ылыаҕа эрэнэбин.

Климент Ильич НИКОЛАЕВ.

 

22 мая, 2015 Главные новости

Добавить комментарий

*