Тумууһап боппуруоһу туруорар буоллаҕына-3

31 августа, 2014 в 1:55
2-1.Тумууьап боппуруоьу туруорар буоллагына

Егор Афанасьевич туһунан этэр буоллахха, Ил Түмэн аныан иннинэ кини миэхэ күҥҥэ биэстэ төлөпүөннүүр этэ. Хайа, дьонуҥ туох диэн быһаардылар диэн.

«Эн ыйыттыҥ – мин эппиэттээтим»

Куокунуттан Кириэстээххэ эмиэ кулууп дьиэтигэр икки дьокутаат уонна дьокутаакка хандьыдаат олохтоохтору кытта көрсүһэллэр.
Тоҥ кулууппут сылыйа быһыытыйан дуу, көрсүһүүгэ хайа да бэйэлээх хандьыдааттааҕар элбэх киһи муста сатаабыт. Нэһилиэк сис дьоно дэнэр кырдьаҕастар Госдума дьокутаатын ыйытыгынан ыгаары ох курдук оҥостон кэлбиттэрэ өтө көстөр.
Федот Тумусов кириэстээхтэр иннилэригэр тахсан этиитин эмиэ бэрт дьиктитик саҕалаата. Мин эмиэ тус санаабын кыбыттахпына, кини этиитэ кумааҕыга түһэн иһэрэ буоллар эссе жанрыгар киирсиэ эбит. Буола турар быһыыга-майгыга кини бэйэтин тус санаатын хайаан да кыбытар, ураты көрүүтүн соҥнуур, дьиктитик иэҕэн биллэр дьыаланы сонуннук эргитэн дьон интэриэһин тардыан син.

Тумууһап “эрэйи көрөрүгэр” Коколов “буруйдаах»

-Оруобуна 23 сыллааҕыта 1991 сыллаахха аатырбыт ГКЧП диэн буолбута. Ол буола турдаҕына өрөспүүбүлүкэ фермердэрин ассоциациятын (АККОР) мунньаҕа буолла. Президиумҥа бу мин иннибэр олорор Михаил Иннокентьевич КОКОЛОВ баара. Миигин, аспиранныы сылдьар уолу, Үрдүкү Сэбиэккэ дьокутаакка хандьыдаатынан туруорбуттара. Онон, Үөһээ Бүлүү уола Мэҥэ Хаҥаластан талылламмын, Үрдүкү Сэбиэт дьокутаата буоламмын, устунан государственнай деятель статустаммытым. Онтон ыла бэлиитикэттэн тэйбэккэ «эрэйи-муҥу» көрө сылдьабын. Ол иһин Коколову мин дьылҕам итинник иэҕиллиитигэр «буруйдаах» диэн этэбин.
Оруобуна ол 23 сыллааҕыта курдук уустук балаһыанньа үөскээтэ. Ол саҕана Сэбиэскэй Сойуус ыһыллан турар. Масштабынан онно хабааннаах балаһыанньа Арассыыйа иннигэр тыҥаан турар. Украинаҕа сэрии буола турар…

“Билигин да киирсиэхпин сөп»

-«Справедливай Россия» политическай партия Саха сиринээҕи региональнай салаата мунньахтаан баран, Ил Дархан быыбарыгар кими да туруорбаппыт уонна кими да өйөөбөппүт диэн уураах ылынан турар.
Тоҕо өйөөбөккүтүй диэн боппуруос сүрдээх судургу. Ил Дархан быыбарыгар кыттары мин тус бэйэм эрэ быһаарарым эбитэ буоллар, турбут буолуом этэ. Билигин да аккаастаммаппын. Билигин да киирсиэхпин сөп. Ол гынан баран биир киһи быһаарбат итини. Бастатан туран, норуот быһаарар. Ол быыбарга тиийиэххэ диэри сүрдээх элбэх кэрдиис харгыстар бааллар.

Ил Дархаҥҥа турар киһи бэйэтэ кыайан турбат. Партия эрэ туруорар. Государственнай Дума дьокутаата Арассыыйа миниистирэ статустаах киһи, Арассыыйа үрдүкү салалтатыгар сылдьарын быһыытынан, бэйэм баҕабынан сылдьарым кыаллыбат. Боростуой киһи буолан манна сылдьыбытым эбитэ буоллар, урут Ил Түмэн дьокутаата буола сылдьан, бэрисидьиэн быыбарыгар киирсибитим курдук, киирсиэм этэ. Билигин оннук буолбатах.
Бу сылга киирэн баран сүрдээх элбэх кэпсэтиилэр буолбуттара. Арассыыйа салалтатыгар элбэхтик үөрэтэн көрөллөр. Кинилэр социологияны көрөллөр, ким буолуон сөбүй диэн. Онно Тумусов балаһыанньата сүрдээх үчүгэй этэ. Ол гынан баран, аан дойду балаһыанньата уустугунан сибээстээн, биһиги Путины утары барбат туһуттан уустук быһаарыыны ылыммыппыт. Тактическай өттүнэн. Оттон стратегическай өттүнэн бэйэбит баҕа санаабытын бэйэбитигэр илдьэ хаалабыт. Ол аата биһиги кими да өйөөбөппүт, кими да кытта кыттыспаппыт диэн.

Березкин, Борисов уонна баартыйалар

Онтон били сис дьоммут уочарата кэлэр. Тумууһап саха норуота тумус туттар киһитэ буолуутугар биир «буруйдаах» М.И.Коколов, ытык кырдьаҕас саллар сааһын тухары салайар үлэҕэ эриллибит П.Ф.Спиридонов, учуутал С.Н.Максимов иһэ истээх ыйытыктарынан үтэн-анньан көрөллөр. Ол иһигэр Ил Дархан дуоһунаһыгар биир хандьыдаат Эрнст Березкиҥҥэ сыһыанын туһунан. Онуоха:
-Эн ити «благодарнайа суох» боппуруоһу биэрэҕин (күлэр). Биһиги баартыйа буоларбыт быһыытынан, социальнай справедливость баар буоларын туһугар охсуһуохпут, охсуһабыт даҕаны. Оттон Эрнст Борисович Березкины ким туруорда? «Гражданскай платформа». Бу либеральнай баартыйа. Салайааччылара национальнай өрөспүүбүлүкэлэр суох буолуохтаахтар диэн этэр. Биһиги ону кытары сөбүлэспэппит. Биһиги баартыйаларбыт олох утарыта санаалаах, ис хоһоонноох баартыйалар. «Единэй Россияны» эмиэ утарабыт биһиги.

Михаил Иннокентьевич ситэритин холбоһон биир эрэ баартыйа баар буолуон сөп дуо диэбитигэр, Федот Семенович түөрт баартыйа эрэ хаалыаҕа, иһэ үлүннэҕинэ, биир-икки эрэ эбиллиэҕэ, атыттар симэлийэн сүтүөхтэрэ, оннук сокуоннар ылыллан бүтэн тураллар диэн хардарар.
Салгыы Коколов куолулуур:
-Сэлиэнньэтигэр 800-кэ киһи баарыттан, 30-ча эрэ ыал сүөһүлээх. Уоннааҕылар барытын эстилэр. Ыччат дойдутугар төннүбэт. Улуустан 7000 оҕо үөрэҕи ылан баран биир тыһыынча специалист төннөн кэлбэтэ. Саха сиригэр сыһыаннаах сокуоннар оҥоһуллуохтарын наада. Егор Афанасьевичка киирэн, атах тэпсэн олорон, мин программам тохтоору гынна дуу диэн кэпсэтии барар дуо?
-Егор Афанасьевич туһунан этэр буоллахха, Ил Түмэн аныан иннинэ кини миэхэ күҥҥэ биэстэ төлөпүөннүүр этэ. Хайа, дьонуҥ туох диэн быһаардылар диэн. Биһиги мунньахтаан баран, уураах ылыммыппыт – Арассыыйа бэрисидьиэнин өйүөҕүҥ, саха киһитин өйүүбүт диэн. Ол саҕана сэттэ дьокутааттаахпыт. Кинилэр бары кини туһугар куоластаабыттара. Ол куоластааһын кэнниттэн (үс аҥаар сыл ааста) биирдэ да көрсүһэ илик. Куота көтө сылдьар. Алҕаска, биирдэ эмит туох эмэ тэрээһиҥҥэ көрсө түһэбит. Холобур, тустууга көрсөн, хайа, көрсүөххэ баар этэ диэтэхпинэ, сарсын Нерюнгрига бардым диир. Оччоҕо мин онно барсабын диибин. Ээ, суох, барсыан баҕалаах элбэх диэн буолар. Онтон Москубаҕа барабын диир. Оччоҕо онно көрсүөх – суох, Москубаҕа бокуойум суох диир. Тоҕо куота сылдьара эмиэ өйдөнөр. Көрсүбэт, кэпсэппэт, сурук суруйдахпына, бэйэтэ эппиэттээбэт, барыта аккаас. Оннук бэлиитикэлээх. Эн боппуруоскар ити эппиэттээтим.

Тоҥ кулуупка биир халыып мунньахтарга токуһан олорбут бэйэбит бэрт сэргэх түгэҥҥэ тиксэн дуоһуйдубут.

Венера ПЕТРОВА

31 августа, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*