Тыалы кытта күрэстэһэ

19 июня, 2014 в 4:02

Кыра кыһалҕалаах киһи үллэр-баллар Өлүөнэ эбэни туораан илин эҥээр кумах кытылыгар үктэммэт.

Бүлүү эргин үөскээбит дьон сирбит ырааҕын, түөртүүтэ аҕай паромунан өрүһү-үрэҕи туоруурбутун ыарырҕатабыт гынан баран, илин сытар улуустарга биирдэ эмэтэ айаннаары айакалаан улаханнык саллабыт. Массыыналыы баҕастыы туоруур манан дьыала буолбатах. Улахан сатабылы, тулууру эрэйэр уһун, уустук суол. Номох буолбут муостабыт тутуллуор диэри дьон сыллата эрэй бөҕөнү көрөр. Дьэ, соторунан илин-арҕаа көҥүл көччүйүөхпүт диэбиппит баара, Крым биһиэнэ буолан хаалан, аны хаһан муосталаныахпыт биллибэт. Биһиги көлүөнэ дьон кырабытыттан тимир суол кэлэрин ыралыырбыт, сол күннээҕи көстүү буола илик. Ол кэриэтэ уһаттахтарына да көҥүл.

Биир үтүө күн кыра да кыһалҕаны күүркэтэн Аллараа Бэстээххэ тиийэр кытаанах санааны ылынныбыт.

А вот и лодка

Бу от үлэтэ ыган кэлбитигэр биир атаһым дьонун кытай тыраахтарын икки кэнники көлүөһэтэ алдьанан хаалбыт. Сунтаарга оннук биир көлүөһэ тоҕус тыһыынча үһү, Бэстээххэ чэпчэки буолуо диэн көрөн-билэн кэл диэн ылгын уолларын соруйбуттар. Миигин бырайыастаан, доҕор гынан илдьэ барабын диэбитигэр үөрүүнү кытта сөбүлэстим. Оонньоон, командировкаҕа барар үһүбүн.

Ол диэки мээнэ тиэстибэт киһиэхэ бары барыта сонун буолуох курдук. Биирдэ сэрэппэккэ эрэ итинник айаҥҥа угуйан алдьата сыспыттаахтара. Ол өттүгэр этэҥҥэ паромунан туораммыта. Ону да суоппарбыт курутуой буолан, кэпсэтэн-ипсэтэн, быһа түһэн эҥин быһыылааҕа. Суоттуттан Бэстээххэ төттөрү аҕалан биэрбиттэрэ да, атын массыынаҕа симэн баран паромҥа киллэрэн кэбиспиттэрэ. Төттөрү төннөргөр устуута уһун үһү. Ону истэн баран төттөрү ойо сыспыттааҕым.

Ол эрэ буолбатах, син сылдьыллыбыта эрээри ону барытын өйбөр хатаабат буоллаҕым. Теплоход инньэ балтараа чааһынан барар эбит. Сыаната 250 солкуобай, оттон көтөр оҥочонон уһуннахха 300. Борогуоммун атаһым төлүүр, миэхэ син биир. Киһим ыксыыр курдук, оҥочо тиксэр сиригэр тиийэбит.

Син балачча кэтэһиннэрэн баран, сабыс-саҥа кылбайбыт мотуордаах луокка кэлэр. Оруобуна киһи олорор миэстэтинэн ылыах курдук гынан баран «хапытааммыт» эбии икки киһини киллэрэр. Оннукка анаан сыттык курдук олбохтоох эбит.

Дьэ, онтон улуу ньууру хайа суруйан, тумса өрө хантайан, долгуннурар уу устун көтүппэт дуо. Иэҕиллэр кэмигэр иҥнэс гынан сытынан кэбиһиэх курдук. Тыала суох чуумпу күҥҥэ дылыта да, долгуна добуочча.

Отплываем

Олорсон иһээччилэр хайдах эрэ дьиппиэрэн хааллылар.

Пассажиры

Дьахтар өттө хараҕын быһа симэр. Сороҕор долгуҥҥа дугунан көтөр оҥочо букатын өрө хантас гыннаҕына, хаһыытаһаллар. Сорохтор биир эркиҥҥэ сыһыары ыйаммыт быыһыыр сэлиэттэртэн харахтарын араарбаттар.

Спасательные жилеты

Төлө көтөн биирдэ ньимис гынан хааллахха ити скотчунан хам сыһыарыллыбыт сэлиэттэри араара сатыыр түгэн көстүбэт ини.

Оттон оҥочолоох киһи ымыр да гыммакка куйаардар, биһиги диэки хайыһан да көрбөт. Таах да оҥочо сабыс-саҥа, аныгы навигационнай прибора үгүс.

Приборы лодки

Быыһыыр сэлиэттэр да кытара кыыһан субу соторутааҕыта атыылаһыллыбыттара өтө көстөр. Эрэллээх тэрил ини. Ол да буоллар, киһибин хаста да кымаахтаан, ыһыытаан ыла-ыла айаннаатым.

Трап

Этэҥҥэ Бэстээҕи буллубут. Сатыылыырга үөрүйэх дьон быһыытынан сыыры өрө дабайа тахсыахпытын, тоһуйан турар таксистар тохтоттулар. Аллараа Бэстээҕиҥ букатын үөһэ уонна ыраах соҕус эбит. Биир мөһөөккө айаннаатыбыт. Киһим ороскуота – 800 мөһөөк буола оҕуста.

Суол айаҕа дойду атыы-эргиэн киининэн буолбута ыраатта. Кыранан да барыыһыраары дьон манна дьулуһар. Биһиги сыалбыт – «Синтай» тыраахтыр көлүөһэтэ. Таксист наадалаах маҕаһыыммытыгар тиэртэ. Атыыһыт кыыс аат эрэ харата атыылыыр курдук. Таһаҕасчыт уола Дьуона өр да өр этиттэрэн, бэркэ ааттаһыннаран баран кэлэр идэлээх эбит. Көлүөһэ төрүү «Синтай» киэнэ буолбатах эрээри, онно сөп түбэһэр баар диэн буолла. Биирэ – 5000. Аҕыс тыһыынча дуу, биэс дуу – экономия дии. Уу харчынан эрэ ылаллар эбит. Бырыһыан төлөөмөөрү «Алмазэргиэнбанк» диэки киин уулусса устун бардыбыт. Ыраах дииллэр да, биһиги диэн биһиги, тыал дьон билигин итиннэ, онтон онно баар буолар идэлээхпит.

Ол иһэн көрдөхпүтүнэ маҕаһыын, кафе үксэ сахалыы ааттаахтар.

Кафе АстыкМагазин АлаасМагазин Сиибиктэ

Олоҥхо үрүмэччи үрүҥ дьиэтин кытта кэккэлэһэ мечеть тутуллан эрэригэр хараҕы симэр эбит буоллахха, Мэҥэ Хаҥалас диэн сахалар уутуйан олорор биир бөдөҥ улуустарын киинигэр сылдьабыт диэн сананыа этибит.

Олонхо дьиэтэ и мечеть

Майаны оройуон киининэн ааттыы үөрэммит буолан, Аллараа Бэстээҕи атыҥырыах курдуккун.

Харчы устан иһэн, аппаны кыйа урукку Бэстээхтэн ордон хаалбыт дьиэни, мас үүммүт арыытын суолтан араарар олбуорга айылҕаны харыстыаҕыҥ диэн былыр үйэҕэ суруйбуттара иҥнэн турарын сэргии көрөбүт.

Берегите природу

Уон тыһыынчаҕа икки көлүөһэни ылабыт, 250 солкуобайга кытылга диэри көлүөһэлэри, бэйэбитин кытары илдьэн биэрдилэр. Сонно мотуордаах нуучча ойон кэлэн, бэйэҕитин онно мотуордаах нуучча ойон кэлэн, бэйэҕитин 300 солкуобайга, көлүөһэҕитин 150-нии илдьэбин диэн тылланна. Көлүөһэбитин үтүһэн киллэрдэ.

Иһирдьэ икки эрэ киһи баар, биһигинниин түөрт буоллубут, уонна оттон көлүөһэбит биир киһи ыйааһынын тардар ини.

Оҥочо эргэ, хаарбах, сэлиэт хаһаайыҥҥа бэйэтигэр эрэ баарга дылы.

Вторая старая лодка

Хаарбах эрээри бэркэ көтүтэр. Иккитэ мотуорун лабаата кумахха хоруйан ылла. Миэстэлэрбитин атастаһыннаран, икки өттүгэр ыйааһыны тэҥнии сатаата. Олорсон иһэр киһи мотуордаахтан тугу эрэ ыйыта сатаан баран, анарааҥҥыта мэһэйдээмэ диэбитигэр хас өрө көтүтүү, дьалкыллыы аайы кэмэнтээрийдиир:

-Наар дьону таһааччылар харахтарын симэн да олорон ыытар буоллахтара. Бу киһи саҥа сылдьар, наабыга суох быһыылаах.

Өссө көлүөһэҕитин киллэрсэр дуу, саҥа киһи буолан ини. Бу иннинэ киэптээн аҕай биэрэр этилэр.

Ол эрээри этэҥҥэ дьоллоох Дьокуускай кытаанах кытылын буллубут. Тахсарбытыгар иккиэммит бырайыаһар 600, көлүөһэ иһин 300 барда.

Биһиги дьолбутугар эргэ “Волгалаах” кырдьаҕас көстөн, көлүөһэлии-баҕастыы дьиэбитин булларда. Онтун иһин 500 солкуобайы ылла.

Дьэ, доҕоттоор, суоттаан таһаардахха тыраахтырбыт көлүөһэтэ Сунтаар сыанатын кытта тэҥнэһэр курдук. Киһим өссө итиччэ улахан таһаҕаһы ол дойдуга илдьэр таксины булан, төһө эмэ харчыны төлүөн наада. Ол кэриэтин Дьокуускайтан ылан ыыппыта буоллар, быдан ордук буолуо эбит. Оннук маҕаһыын ханна баарын сааһырбыт суоппар быһааран биэрдэ. Көлүөһэ ылылыннаҕа, кэллэҕэ, хайыыр да кыах суох. Аны салгыы айаннаан, күөх от күрэҕин баттаһа тиийиэн наада.

Оттон биһиги тыалы кытта күрэстэһэ оонньообуппут саатар сурукка киирэн туһалаатын. Ким эмэ халтай сырыыргыан иннинэ суоттаан көрдүн.

19 июня, 2014 Главные новости

Добавить комментарий

*