Уһук: Айылҕабыт арчылаһар

28 мая, 2015 в 12:36
лама

Улуу эбэбит, Элиэнэ сүлүһүннээх тобохторунан киртитиллибэтин туһугар тэриллэн үлэлиир уопсастыбаннай бөлөх тэрийбит миитинигэр (27.05.2015 c. 18.00 чаастан) сырыттым. Киһи  аймахха суоһуур уодаһыннаах кутталы тохтотор, үүннэһэр-тэһииннэһэр айылҕа харыстабылыгар хамсааһын үлэтин саҥарбатарбын да, өйөстүм диир санааттан кутум-сүрүм чэпчээн кэллэ.

Көрбүтүн, истибитин хас биирдии киһи тус бэйэтин толкуйунан ылынар, ол буолар өй уратылаһыылара. Кэҥэтэн эттэххэ, киһи тус бэйэтэ дэгиттэр сайдыытын (гармоничное развитие личности) олоҕо. Онон миитини хайдах ылыммыппын үллэстиим.

Эдэрдиин, сааһырбыттардыын Орджоникидзе  аатынан болуоссат толору киһи мустубут. Былаахтар, транспараннар, былакааттар элбэхтэр. Ис дууһаларыттан кыһанан,  үрдүк таһымҥа тэрийбиттэр. Ырыаһыттарга, үҥкүүһүттэргэ, тыл этээччилэргэ анаан туруорбут үрдэл муосталарын, Саха омук автономиятын, литэрэтиирэтин олохтоспут, саҥа өрөспүүбүлүкэ бэлитиичэскэй деятелин Платон Алексеевич Ойуунускай пааматынньыгын ыкса туруорбуттара олох утумнаһарын, саҥа сайдамын санатар.

Хас биирдиилэрин ааттаталаабакка түмэн эттэххэ, Ил Түмэн дьокутааттара, экологтар, уопсастыбанньыктар уонна улуустар, омуктар бэрэстэбиитэллэрэ бааллар. Уоттаах-төлөннөөх да, эрэннэриилээх да, алгыстаах да тыллар этилиннилэр. Барыта үчүгэй. Саха дьоно түмсэн санаатын этэр кыахтаах эбит диэн киэн тута үөрүллэр хомуллуу. Мустубут дьон хас биирдиилэрэ  санааларын үллэстиэ, баҕаларын этиэ этилэр да, болдьохтоох кэм кэмчитинэн ол кыаллыбат.

Ытык эбэлэрин өлүүттэн өрүһүйэргэ миитиҥҥэ мустубут дьон харысхал санааларын, улуу Туймаада  сыралынан ылынан  арчылаата курдук.

Кэнсиэр, тыл этии кэмнэригэр мустубут дьон үрдүнэн халлаан арыллан күн күмүрдүү оонньоомохтоон  эҕэрдэлээтэ. Илин диэки дьикти саһарҕалар дьиримнэһэн аастылар. Миитин түмүк оһуохайа бүтүүтэ илинтэн хараҥа өрөһө былыттар тахсаннар устунан ардах таммаллаан барбыта эмиэ сэрэтэр кэриҥнэннэ. Устунан түүн салгыы самыыр түстэ.

Саас самыырдыыра уйгу-быйаҥ илдьитэ буоллаҕа диэбит иһин, ибиирэр самыыр анныгар икки чаастан ордук туруу, төһө да өрө көтөҕүллүбүт куту-сүрү баттааччы. Туймаада ардаҕын  болдьохтоох кэмҥэ кутта, миитин дьонун арчылаата. Кини айыы аргыстаах сырала ордук Улуу Өлүнэни көмүскүүр үтүө тыллары эппиттэргэ үтүөнү баҕарда быһыылааҕа.

Киһи үчүгэйтэн үчүгэйгэ тардыһар, элбэхтэн элбэххэ дьулуһар айдарыытынан баҕа  санаабын тиэрдиим.

Бар дьон олоҕун тупсарарга охсуһабыт диир баартыйалартан хомуньуустар баартыйаларын өрөспүүбүлүкэтээҕи  салайааччыта В.Губарев уонна куораттааҕы кэмитиэтин бастаһыга Г.Артемьев бэйэлэринэн кэлэн тыл эттилэр. Ону норуоту санаатын өйүүр, бииргэлэһэр баартыйа эбит диэн ылыныллар. Атыттар суохтар.

Элиэнэни көмүскүүр хамсааһын уонна тэрийэр бөлөх салайааччыта И.Степанов эппитинэн, куоракка баар тэриллиилээх итэҕэллар баһылыктарыгар миитиҥҥэ ыҥырык сурук ыыппыттарыттан, ыҥырыыны ылынан Буддаҕа итэҕэйээччилэр ламалара кэлэн тыл этэ. Элиэнэ эбэни сүлүһүннээн иэдэппэттэрин туһугар үҥүөхпүт-сүктүөхпүт диэн мустубут дьону эрэнэрдэ. Хиристоһу, Аллааҕы таҥара оҥостооччуларбыт уонна араас кыра сиэктэлэр бастара кэлбэтэхтэр. «Ньымаа» диэн баран илиилэргин нэлэс гыннарар түбэлтэҥ. Айылҕата суох таҥара араайыгар олоруохпут дииллэрэ дуу?

Дьокуускайга элбэх кэлии дьон олороллор уонна омуктарынан түмсүү тэринэлэр, диаспора дэнэллэр. Кыттыыны ылбатылар. Арай, цыганнар кыыстара ыллыырын истибитим. Кэлии дьон кэлии киһи толкуйунан олороллоро саарбахтаммат эрээри, Өлүөнэ эбэ өлүүнэн тыына сыттаҕына атын өрүстэр онтон баҕабатахтарын  иһин бэриһиннэрэллэрэ. Химиянан сүһүрдүнүү биир чопчу сир иэдээнэ буолбатах, сир ийэ иэдээнэ. Ону толкуйдуох баара.

Миитиҥҥэ кэлбиттэр 90% саха дьоно, ити эмиэ толкуйдуурга элбэҕи этэр.

Холобурга кэпсээтэххэ, кыһын    40  кыраадыстан тымныйдаҕына, массыына мотуора үлэлээбит буруота салгыҥҥа булкуһан хойдон, омуннаан эттэххэ, киһи муннугар баппат буолар. Чоҕунан оттуллар хочуолунайдаах түөлбэлэр тиэргэннэрин хаара буруонан тахсыбыт быыл салгыҥҥа умаммыта аараан, бороҥ куобах өҥнөнөр. Сайын сылыйдаҕына салгыҥҥа мэҥэстэн аньыытын оҥорсо айаннаһар. Ханна тиийэн таммалатыаҕын айылҕа бэйэтэ билэр. ГХ собуоттар буруолара, уунан тобохторо тохтоло суох субулла туруохтара. Онон мин сирим буолбатах, сүһүрэн көрдүн диэн тэйэ туттар туһата суох. Сүлүһүн дьайыытыгар омугуттан тутулуга суох бары тэҥ эмсэҕэлиир эттээхпит-сииннээхпит.

Миитин аатыттан сурук хоһугун собуоттары тутарга харчы угуон баҕалаахтарга уонна туттарааччыларга (упраляющая компания) ыытыахха баара. Баҕаларын намтатар, үлэлэрин үмүрүтэргэ толкуйдатар соруктаах.

Миитин дьон түмсэр кыахтааҕын илэ көрдөрдө. Бас-көс буолбут дьоҥҥо махтал.

Уһук УЙБААН.

 

 

 

28 мая, 2015 Главные новости

Добавить комментарий

*