Эн САХА туһугар тугу оҥордуҥ?!

3 декабря, 2014 в 9:20
Эн саха туьугар тугу онордун

Интервью жанра уустуктардаах. Кэпсэтэр киһиҥ кимиттэн, санаатын хайдах сааһылаан саҥарарыттан тутулуктаах. Сороҕор ыган туран ыйытан, ыһыгыннарбыккын кэлин тэнитэн, тупсаран эрэйи көрүөххүн син. Оттон Госдума депутата Федот ТУМУСОВЫ кытта кэпсэтиини сурукка тиһэр миэхэ судургу. Бэлэми тиһэн эрэ иһэр буоллаҕым.

-Мин Госдумаҕа доруобуйа харыстабылын комитетыгар үлэлиибин. Үлэ-хамнас былаан быһыытынан бара турар.

Бу күннэргэ икки сыллаах улахан үлэбитин түмүктээн эрэбит. «О внесении изменений в закон об обращении лекарственных средств» диэн сокуон барылын оҥорууга үлэлээтибит. Бу сокуон улахан тыын суолталаах. Тоҕо диэтэххэ, хас биирдии киһи олоҕун таарыйар. Эм-том эргиирин хонтуруоллуур сокуон буоллаҕа дии. Ол эргиир туохтан турарый? Эми оҥорууттан, эми атыылыыр ситиминэн тарҕатыыттан. Ол иһигэр — эми кыраныысса таһыттан киллэрии. Арассыыйа уустук балаһыанньаҕа киирбитинэн, санкцияларынан сибээстээн, эмпитин саатар аҥаарын бэйэбит оҥостуохтаахпыт диэн программа уонна стратегия ылыныллан турар.

Сэбиэскэй Сойуус саҕана биһиги эмпит 80 %-нын бэйэбит оҥорор этибит. Билигин төттөрүтүн эмпит 80 %-нын кыраныысса таһыттан киллэрэбит. Бу балаһыанньаны тосту уларытыахха наада. 2020 сылга диэри бэйэбит фармацевтическай промышленноспытын сайыннараммыт, бэйэбит оҥорон таһаарар эмпитин 50 %-ҥа тиэрдэр сорук турар. Онно анаан программа ылыллан, ол быһыытынан үлэ барар. Ол программа үлэлииригэр сокуон өттүттэн сөптөөх мэктиэ суох буолан үгүс харгыстар үөскээннэр, биһиги икки сылы быһа сокуон барылын бэлэмнииргэ үлэлэстибит. Ааспыт нэдиэлэҕэ Госдума иккис ааҕыытыгар ылыммыта.
Сокуону иккис ааҕыыга бэлэмнииргэ рабочай группаны салайбытым. Манна 70 поправка киирбит буоллаҕына, 48-һа мин поправкам ылыллыбыта. Бу — Госдума доруобуйа харыстабылыгар комитетын иһинэн биһиги подкомитеппыт эмп эргииригэр, фармацевтическай уонна медицинскэй промышленность сайдыытыгар үлэтин түмүгэ буолар.

Эми оҥорон баран регистрациялааһын, клиническэй испытаниелары ыытыы – бу уһун, уустук процесс. Бу сокуон сүрүн сыала-соруга — эми оҥорууга баар күчүмэҕэйдэри, мэһэйдэри туоратыы. Ити комитет бу сылга биир улахан үлэтин түмүгүнэн буолуоҕа.

Комитет ааспыт мунньаҕар Арассыыйа тыатын сиригэр медицинанан хааччыллыы боппуруостарыгар парламентскай истиини ыытарга диэн мин боппуруос туруораммын бигэргэттэрэн турабын. Ити истиилэр ис хоһоонноро Саха сиригэр быһаччы сыһыаннаах буолуохтара. Билэргит курдук, тыа сиригэр кэнники икки-үс сылга сүрдээх уустук балаһыанньа үөскээтэ. Балыыһалар ахсааннарын, койка-миэстэлэрин аҕыйатан, Арассыыйа нормативтарыгар сөп түбэһиннэрэн, кыһалҕалаах балаһыанньаҕа киирдилэр. Өрөспүүбүлүкэ, дотация суоҕунан, бэйэтин бюджетыттан 2,5 миллиард солкуобай харчыны тыа сирин доруобуйатын харыстабылыгар биэрэр. Биһиги туруорсарбыт диэн, бу Арассыыйа бюджетыгар көрүллүөхтээх.

Ил Түмэн законодательнай инициативата киирэн турар. Ол Госдума доруобуйа харыстабылын комитетыгар ылылларын ситиспиппит. Ол гынан баран, бюджетнай комитет уонна Арассыыйа правительствота сөбүлэспэккэлэр, ити сокуон кыайан ылыллыбакка турар. Биһиги салгыы туруорсабыт, ол өттүгэр күүскэ үлэлиибит. Кэлэр сылга киирээт даҕаны олунньуга парламентскай истиилэри оҥорорго диэн этии киллэрбиппин ылынан, комитет уураах таһааран турар.

-Эми подделкалааһын иһин эппиэтинэһи, сокуону кытаатыннарыы өттүгэр үлэ барар дуо?
-Онно үлэ чуолкай барар. Арассыыйа территориятыгар эми оҥоруу саамай сүрүн кыһалҕата – хаачыстыбаҕа. Атын бородуукта, атын табаар хаачыстыбата категорияларын араарыллар – пиэрибэй, торуой, тириэтэй сортаах эбит буоллаҕына, эмкэ оннук диэн суох. Эмп кыра соҕус сыыһалаахтык оҥоһуллубут буоллаҕына, ол аата подделка, фальсификат. Эбэтэр сөптөөх эмп, эбэтэр фальсификат. Ол иһин ити өттүгэр күүстээх үлэ барыан наада. Эми оҥорор, эми киллэрэр кэмнэригэр, эми атыылыыр кэмнэригэр хаачыстыбатын бэрэбиэркэлээһиҥҥэ, дьиҥнээҕин, дьиҥэ суоҕун быһаарыыга үлэни күүһүрдэр суоллары торумнуурга сокуоннарга эбиилэри киллэрдибит.

(Полная версия в завтрашнем номере газеты ТУЙМААДА).

3 декабря, 2014 Главные новости Политика

Добавить комментарий

*