Өй-сүрэх ревизията

14 февраля, 2015 в 4:02
images

Биирдэ бэриллэр олоххо хаста таптыыгыный? Биирдэ диэхтэрэ ыал дьон, ылыммыт статустарын бигэргэтээри. Хаста баҕарар диэхтэрэ өссө да күүтүүнэн олорооччулар. Ити өттүгэр ааҕан-суоттаан туһа суох, ис дьиҥин ким да арыйан алдьаныа суоҕа.

Күүтэн күннээҕиттэн күлүүстэммит кэлин кэлэн кэмсиниэ, хаарыан кэмнэрбин халтай ыыппыппын диэн муҥун ытыа. Урут түһэн тапталы приватизациялаабыт таба талбатаҕыттан таах сибиэ диэн таскаатыйыа. Бу олоххо таптыыр эрэ толору дьоллоох, таптаары уонна таптатаары эрэ кэлэбит, төннөр күммүтүгэр тапталы эрэ аһыйабыт, биһиги кэннибититтэн хаалара эрэ таптал диэн үһү хоту билэбит, онно бэйэбит олохпутун дьүөрэлии тутан көрөбүт. Уонна? Ону этэн биэрбэппит.

Мин да таптыы сатаабытым. Онтон тутан хаалбытым диэн… Сорох-сороҕо өйүм бүччүм түгэҕэр миэстэ булан хаалбатах. Аатын да умнубут, сирэйин бу диэн өйдөөбөт буоллахпына ол киһини мин таптаабатаҕым буолуо дуо? Оттон кэмигэр өрүтэ тыыныы бөҕөтө, кинитэ суох күнүм киириэх курдуга дии. Өйбүн бэрэлии, былыргыны биир-биир хостуу сатаан баран, олохпун кэрчиктиир альбомнарбын ыксааптан хостуубун. Мин олоҕум онно эрэ сааһыланыылаах, саас-сааһынан наарданыылаах. Хронология бэрээдэгинэн сыһыарыллыбыт хаартыскалар статистика диэҥҥэ хапсар курдук эбиттэр. Кинилэр эрэ тугу да мэлдьэспэттэр, түгэн түгэх суолтатын суурайбаттар. Мин бэйэм туох да иһин билиммэппин кинилэр хобулаан биэрэллэр. Ааспыкка анаан ыйытыкка кинилэр хап-сабар хардараллар.

Кыһыл оҕо эрдэҕинээҕибин арыйа даҕаны барбаппыт. Ийэлээх аҕам тапталлара эрэ үйэлээх, сүппэт аналлааҕа буолуо да, өй-сүрэх чопчу бу ревизиятыгар хапсыбат эбиттэр. Атын таптал, атын албын анаарыллар күнэ үүннэ.
Детсадтааҕы хаартыскам диэн суох эбит дии. Оччолорго фотоаппарааттаах да киһи ахсыылаах этэ. Тууй-сиэ, тугун эмиэ детсадай, мин олоҕум остуоруйатын бүтүннүү түөрээри гынным дии. Ол эрээри мин маҥнай оҕо саадыгар сылдьан таптаабытым ээ. Таптал диэн тугун билиминэ да эрэ биир уолга умсугуйбутум, онно тэҥнээх үөрүүнү уонна булумуна булкуллубутум. Көрөрбүнэн да сөп буолан, кини баарынан да астынан оттон сырыттаҕым дии. Бэрт да бэрт, туох да оһоло суох, эрэйэ суох, ыраахтан ыраастык оччолорго эрэ таптаабытым быһыылааҕа.

Оскуолаҕа, оо, таптаан да байбытым. Онтубунан эрэйи олоон ылбытым. Ол эмиэ ыраас, сырдык диэн категорияҕа киирсэрэ буолуо. Аан дойдуга туох эрэ ситэ билэ илигим баарын курдаттыы сэрэйбитим. Атынын кинигэттэн да ааҕан билиэххэ сөп курдуга. Таптаабытым. Бэлиэ хаалбыт хаартыскаларга, мин уларыйан иһэр сэбэрэбэр, улам тупсар таһаабар. Тупсубуппун таба көрбөтөх тапталым объектара кадр кэтэҕэр хаалбыттар, хаартыскалар бэйэлээх бэйэбин эрэ хаппыттар.

Устудьуоннааҕы сылларбын хаартыскаҕа киирбит түгэннэрэ оннук элбэҕэ суохтар. Дьэ, эбит ээ диэн баран түһүммүт бэйэм хас хардыытын хатылаабатахтар. Таптыыр этим, миигин да таптыыбын дииллэрэ. Ол барыта үйэтийбэккэ үргүбүт, ханна да хаалбатах. Туоһу буолуох уолаттар билигин хайа дьыбаан киэргэлэ буолан кэтэх тардыста сыталларын ким билиэ баарай. Ааттарын да умнуталаабыппын, хастарын да аахпатахпын. Сорох-сорохторун кэтэх өттүгэр таптал тыллаах хаартыскаларын күнүүһүт эрим күл-көмөр оҥорторбута. Ол саҥата суох хаартыскаларга тоҕо да мэһэйдэппитэ буолла. Илэ сүүрэ сылдьар сүүлүктэр кини ойоҕун оттомноох олох иһиттэн ороон ылыахтарын биттэммэккэ да сырыттаҕа. Кимнээҕэр дьоллоох эбиппин таптыыр-таптатар кэмнэрбэр. Онтубун билиминэ онно-манна тиийтэлээбит, олох омсолоох ороҕун батыспыт эбиппин. Дьолум өҥө чаҕылхайа. Ис-испиттэн сырдыыр харахтаах бэйэбин оччотооҕу эрэ хаартыскалар илдьэ хаалбыт эбиттэр. Кубулҕата суох бэйэбин кинилэр эрэ өйдөөн хаалбыттар. Сирэйбин өссө да өс өҥө өлбөөдүтэ илигэ. Кытыгырас кыһалҕа кыттыспатах кыыһа этим. Ону билиминэ, онтон эрэ дьоллонумуна тапталы эрэ түүйэ, таптал диэн атыны бутуйа эдэрбин энчирэппиппин билигин кэлэн хайыам баарай. Буруйдуом дуо ол онно эдэр эрдэҕинээҕим эргэрбит хаартыскаларын.

Ол дьолу эмискэ оттомноох олоҕум остуоруйатын тиһэр хаартыскалар солбуйбуттар. Тоҕо эрэ сыбаайба күн түспэтэх эбиппит. Саас тухары саакка кииримээри буолуо, бука. Ол оннугар кэнники кэбис диэхпитигэр диэри кэчигирэппиппит, дьол суоҕар дьолу туоһулуур түгэннэри үйэтиппиппит. Оччолорго мин эдэрбин мэлдьэспиттии оттомноно сатыырбын хаартыскалар хаппыттар. Ийэ буолбуппун, бэйэбин умнубуппун. Оҕо туһугар олоробун ээ диэбиттии оннук хаартыскалары үксэппиппин.

Ону кыккыраччы мэлдьэһэр олох атын хаартыскалары мэҥэһиннэрбиппин. Өссө да эдэр эбиппин хаартысканан уһатаары өрүһүспүттүү түһэн да байбыппын. Ол саҕана этэ дии, таптал дьиҥ далайын билбэхтии түспүтүм. Бэйэбэр эрэ биллэр каадырдар хаартыскаҕа эрэ хаалбыт сэбэрэлэрин көннөрү көрөбүн эрэ. Ама сүрэҕим хайа эрэ бүччүмэр таптал биир эмэ үлтүркэйэ хаалан тэһэ кэйиэ суоҕа дуо? Суох аата суох, сөргүтэн да диэн, туох да сөҥмөтөҕүн кэннэ.

Олоҕум бэлиэ түгэннэрин илдьэ сылдьар хаартыскаларын хаалаабыт альбоммун көрөн бүтэрэрим буолла. Олох ааһара түргэнинии мин ревизиям эмиэ аҕыйах эрэ мүнүүтэлээх дьыала буолаары гынна. Ол тухары сүрэх мөҕүл гыммата, имим кэйэн кэлбэтэ. Таптаабытым эрэ суох диэбит курдук. Түһээбитим буолаарай, түүлэ суох түүннэрбин, күүтэн уһуур күннэрбин, олохтон ордорор суолларбын?

Аныгы альбомум атыны кэпсээрэй, таптал баарын таайтара этээрэй. Хаартыскаҕа хабылларбын сөбүлээбэт да сахтарбар араас түгэн объективка киирбит. Цифра үйэтигэр хас хардыыгын чахчы хатылыаххын сөп хаартысканан. Урут пленканы харыстаан хаарыан кэмнэри халтай бараммыта. Билигин бэлиэр кырдьан эрэргин бэлиэтиир аппарааттан куота көтө сылдьаҕын. Хараххар санньыар күлүк, кэтэххэр саспыт түбүк – онтон атын ама суоҕа буолуо дуо мин чугастааҕы ааспыппар? Бу мин пикниккэ, хайа эрэ кэнсиэркэ, тас дойдуга, музейга, пляжка – мин да мин, бэйэбин кытары арамаан икки оруоллаах геройа. Ол эрээри биири бэлиэтии көрдүм. Кырыйдарбын, кыыс сэбэрэбин сүтэрдэрбин да, эр киһилээх эрэ кэммэр бэттэх кэлэр эбиппин. Оттон ол эр киһим аттыгар олорон хаартыскаҕа хабыллыбыт буоллахпына сиэркилэҕэ баар бэйэбинээҕэр атын сэбэрэлэнэн ыларбын бүгүн өйдөөн мин көрдүм. Эдэри кытары эдэримсийэн, дьүһүн кубулуйан, биир түгэҥҥэ бэрдимсийэн, баар киһиэхэ сөп түбэһэн.

Мин фотошобу сатаабаппын, баар бэйэҕин бэрт гынар албаһы билбэппин. Сөҕөн, сатаан кырааскаламмаппын даҕаны. Аан дойдуга биллэр араас бренд аатынан атыыланар косметиканы араарбаппын. Баар баарынан. Кырааската суох эмискэ көстөн көмүс бэйэлээххин кэлэтиэхтээҕэр эрдэттэн бэйэҥ бэйэҕинэн биллибитиҥ ордук. Сороҕор эр дьону аһына саныыбын. Күннэтэ тупсар дьахталлар көрүнньүк кэрэлэрин кэтэҕэр ким саспытын билбэттэрин иһин.
Хаартыскалар элбииллэр. Хаһан эрэ биир сааһырбыт дьахтарга хаартыскаҕа түһүөхпүн баҕарбат буоллум диэбиппэр, аны уонча сылынан таах түспэтэхпин диэн туруоҥ, түһэн хаал диэн сүбэлии сатаабыта. Уонча сылынан билиҥҥибин эдэргэ холуом турдаҕа. Эйнштейн арыйбыт биир сокуона бу өттүгэр кытары үлэлиир.

Мин билиҥҥи доҕорум оскуола сахтааҕы хаартыскабын аһара сэргээн, хаарыаны оччолорго эйигин көрсүбүм буоллар диэн турбута. Холоон онно эн миигин өйдөөн көрүөҥ этэ диэтэҕим дии. Аныгы киһи хараҕынан оччотооҕу бэйэм, баҕар, атын буолуо.

Оттон таптал? Арба оннуктаах этибит дуу, бэйэм да бэйэм диирбэр олох да умнан кэбиспиппин. Дьахтар бу сааһыгар бэйэтин урут тутуохтаах, тапталга тугун барытын туран биэриэ суохтаах диэн баарын арыт умнан ылабын. Хас хардыыбын маныы кэтиир объектив ону да мүччү түһэрбэтэ ини.

14 февраля, 2015 Главные новости

Добавить комментарий

*